ВОЈНАТА Е ОПИУМ ЗА ИЗРАЕЛСКИОТ НАРОД

ГИДЕОН ЛЕВИ

Повторно е воена состојба, и уште еднаш војната треба да ги реши егзистенцијалните проблеми на Израел еднаш засекогаш. Повторно ќе биде прогласена славна победа и сите ќе аплаудираат. Лидерот на опозицијата, Јаир Лапид, ќе напише дека ние сме силна и обединета нација, а аналитичарите ќе се натпреваруваат кој повеќе ќе ги фалат храбрите дела на Израел. И така до следниот потфат.

Повторно, речиси сите Израелци се убедени дека нема пооправдана или поуспешна војна од оваа. Како и во сите израелски војни, поддржувачите на војната тврдат дека „немавме избор“ и прашуваат „што друго можевме да направиме“. Ова го слушнавме на телевизиските панели веќе на 27 февруари, петок навечер, каде што соговорниците покажаа дека со нетрпение го чекаат тој момент како Месија. И тој пристигна во сабота, а сега нè очекува следната рунда уживање, која ќе пристигне порано од очекуваното.

Израел имаше неколку години затишје меѓу војните – осум од војната во 1948 година до Синајската кампања, 11 меѓу таа војна и Шестдневната војна, шест до Јом Кипурската војна, девет пред првата либанска војна и 24 до втората. Сега едвај поминуваат неколку месеци меѓу двете војни. Некогаш, по секоја војна, само небото беше граница за ветувања – небото на заблудите на поттикнувачите и поддржувачите на војната, кои се речиси сите Израелци. „Нема повеќе гранати, нема повеќе гранати да паѓаат врз нашите заедници“, вети премиерот Менахем Бегин на крајот од првата либанска војна. „Крвта не беше пролеана залудно“, вети Ехуд Олмерт по втората.

Минатиот јуни, пред само осум месеци, беше прогласена целосна победа над Иран. Бенјамин Нетанјаху рече дека почетниот вод ќе влезе во израелската историја и ќе биде изучуван од воените училишта низ целиот свет. „Во одлучувачкиот момент, нацијата се крена како лав (операцијата беше наречена „Будење на лавот“) и нашето рикање го потресе Техеран и одекна низ целиот свет“. Набрзо се покажа дека лавовското рикање беше пискање на глушец.

„Историската победа“ што ги отстрани „двете егзистенцијални закани за Израел, нуклеарната и балистичката ракета“, траеше колку животниот циклус на пеперутка. Само неколку месеци по историската победа, веќе ни треба нова. Сè уште не сме се опоравиле од помпезното име на операцијата „Будење на лавот“, а имаме ново, уште поинфантилно: „Раздигнување на лавот“. Понекогаш раскошните имиња на нашите војни се чини дека се вистински показател за нивниот неизбежен неуспех.

Освен првата, ниедна војна во историјата на Израел не произвела долгорочен резултат. Ниту една. Во најголем дел, ова беа војни по избор, а изборот да се вклучите во нив секогаш беше најлошата одлука. Во саботата, почетокот на оваа војна беше претставен како „превентивен удар“, но превентивниот удар се спроведува против некој што е на пат да ве нападне. Иран немаше таква намера. Вистина е дека Иран има ужасен режим и вистина е дека со години претставува закана за безбедноста на Израел и регионот.

Но, Иран никогаш не бил егзистенцијалната закана каква што е прикажана во Израел. Да се надеваме дека овој пат ќе биде поинаку, како што верувавме на почетокот на сите други војни, но минатото искуство остава малку шанси. Дури и ако режимот во Техеран биде соборен, а Иран стане Швајцарија и потпише вечен мир со Израел – нашата влада ќе најде некое ново страшило да нè исплаши.

„Еднаш засекогаш“ што ни беше ветено никогаш нема да се постигне со меч, дури ни со авиони Ф-35. Можеби е предоцна да се каже ова, но сè додека продолжува окупацијата на палестинските територии, сè додека постои „еднаш засекогаш“, нема да има друг излез.

По две и пол години без никакви резултати во Газа, со незначителни успеси против Хезболах во Либан, по осум месеци од последниот напад врз Иран без никакви резултати – време е да се отрезниме од опиеноста од војните и празните ветувања.

Крвта ќе тече како вода, а Америка нема да заборави дека ние ја турнавме во оваа војна, на чиј крај ќе осамнеме во уште една иста стара приказна.

(Haaretz, 01.03.2026)