Предлогот на српскиот претседател Александар Вучиќ и на албанскиот премиер Еди Рама за забрзување на европската интеграција на земјите од Западен Балкан, со што би се откажале од своето право на вето како нови членки на Европската Унија, беше категорично одбиен во Брисел
Комесарот за проширување Марта Кос дури забележа дека двајцата лидери се чини дека не знаат што значи влегување во Шенген. Таквиот многу директен одговор од Брисел за Бојана Селаковиќ, координаторката на Националната конвенција за Европската Унија, е индикација дека Европската комисија го губи трпението и нема намера да се заљуби во популистичките лидери од Балканот, пишува Nova.rs.
Комесарот за проширување на Европската Унија, Марта Кос, многу јасно го отфрли предлогот на Александар Вучиќ и Еди Рама, кои повикаа на забрзана интеграција на земјите кандидати во единствениот пазар на ЕУ и Шенген зоната, без добивање право на вето, пишува Nova.rs.
Не сум сигурна дали Вучиќ и Рама знаат колку многу треба да постигнат ако сакаат да бидат дел од Шенген или заедничкиот пазар, и дека процесот на реформи е тежок за економска интеграција, како и за членство во ЕУ“, изјави Марта Кос за Политико во врска со заедничката иницијатива на Александар Вучиќ и Еди Рама за новиот модел на членство во ЕУ.
Вучиќ и Рама, во својот авторски текст за „Франкфуртер алгемајне цајтунг“, предложија забрзана интеграција на земјите-кандидатки во единствениот пазар на ЕУ и Шенген зоната, без да го добијат правото на вето што го имаат сегашните членки.
На овој начин, двајцата балкански лидери рекоа дека нивните земји се подготвени да се откажат од одредени права што ги носи членството за да ги ублажат грижите на земјите-членки кои не се подготвени да ја прошират Унијата.
КОМИСИЈАТА ГУБИ ТРПЕНИЕ Бојана Селаковиќ, координаторка на Националната конвенција за Европската унија, се согласува со комесарот дека таков предлог на Вучиќ и Рама може да се протолкува како фактот дека тие не се свесни што значи влегување во Шенген зоната.
„Ова беше навистина јасна порака од Марта Кос за тоа како некои политички лидери во Западен Балкан се однесуваат кон самиот процес на европска интеграција. Особено по последните неколку години каде што имаше силна мотивација на Комисијата да се залага за спасување на реформите во тие земји. Некако ми се чини дека ова е еден од индикаторите дека дел од Комисијата губи трпение“, нагласува Бојана Селаковиќ за Nova.rs.
Таа потсетува дека за да влезе во Шенген зоната, една земја прво мора да стане членка на ЕУ и да ги исполни потребните стандарди, како и дека само по неколку години полноправно членство, некои членки добија можност да бидат дел од Шенген.
ШТО ВСУШНОСТ ЗНАЧИ ШЕНГЕН? „Шенген е режим на правна доверба, тој подразбира високо ниво на координација на судските системи, безбедносните системи, соработка во областите на миграцијата. Имаме ситуација во која овие двајца лидери мислат дека тоа е скратен пат наместо полноправно членство, и токму во оние области што се клучни и за Шенген и за Европскиот економски простор, Србија и Албанија моментално имаат проблем“, нагласува Nova.rs.
Тој забележува дека и Србија и Албанија доживуваат сериозен застој на нивниот европски пат. Албанија, додава тој, е потресена од силен корупциски скандал во кој е вклучена вицепремиерката и еден од најблиските соработници на Еди Рама, а неговата партија одби да ѝ го одземе имунитетот и со тоа ја спаси од апсење.
„Пораките што ги добиваме од Србија, особено по усвојувањето на законите на Мрдиќ, се на иста линија. Тие покажуваат дека нема волја за спроведување на реформски процеси во тие клучни области, кои сега треба да бидат најмоќни“, забележува Бојана Селаковиќ.
ИНИЦИЈАТИВА ЗА ВНАТРЕШНА УПОТРЕБА Освен контроверзните закони на Мрдиќ, за кои Брисел јасно изјави дека се чекор назад на европскиот пат на Србија, разни структури на ЕУ, од Европскиот парламент до самата Комисија, со месеци предупредуваа за бројни случаи на кршење на правата и слободите, како и за сомневања за сериозна системска корупција, кои се спротивни на стандардите на Европската Унија.
Од друга страна, ако земјата е способна да ги достигне стандардите потребни за влез во Шенген или во заедничката економска зона, тогаш сосема логично се поставува прашањето зошто не би тргнала кон полноправно членство во ЕУ, туку би се откажала од дел од своите права и би тргнала само кон Шенген.
Бојана Селаковиќ истакнува дека иницијативата на Вучиќ и Рама била првенствено за внатрешна употреба, со цел да се испрати порака до граѓаните во Србија и Албанија дека нивните лидери сега нудат прагматично решение и да се одржи впечатокот дека двете земји се уште се на европскиот пат.
КОМИСИЈАТА НЕ ПАЃА НА ПОПУЛИСТИЧКИ ТРИКОВИ Директната негативна изјава на Комисијата за самата иницијатива и обвинувањето на комесарот Вучиќ и Рама дека не знаат што значи Шенген, како што потврди нашиот соговорник, може да се протолкува како јасна порака до тие лидери дека Брисел е свесен за тоа како и на кој начин јавноста на земјите-кандидатки се манипулира со целата приказна за членството и патот кон самата ЕУ.
„Комисијата директно покажа дека не паѓа на популистичките трикови на овие двајца лидери“, нагласува тој.
Тоа укажува дека ова „не“ од Брисел може да се осветли и од друг агол, со оглед на фактот дека претседателот на Србија и премиерот на Албанија го предложија ова во авторски напис за германски весник.
Од ова, според зборовите на нашиот соговорник, може да се претпостави дека тие не се консултирале со претставниците на самата комисија. Додека, од друга страна, не ја исклучува можноста дека можеби се консултирале со некои политички фактори во земјите на ЕУ, особено кога е познато дека некои политички актери во одредени земји -членки се против проширувањето.
АКО КОМИСИЈАТА НЕ ЗАСТАНЕ ЗАД ПРЕДЛОГОТ ТОЈ НЕ Е РЕАЛЕН
Во овој контекст, тој го споменува неодамнешното интервју на претседателот на германската Алтернатива за Германија, кој отворено рече дека новото членство во ЕУ не е реална опција.
„Со овој чекор, Вучиќ и Рама ја подигнаа летвата во начинот на комуникација со Комисијата, во ситуација кога навистина има широка и сериозна дебата за моделите за завршување на проширувањето за Украина, Молдавија и земјите од Западен Балкан. Сега им е многу јасно покажано дека Комисијата не поддржува таков предлог“, прецизира тој.
Тоа е јасен знак дека Комисијата е подготвена да разговара за други опции, но дека тие не можат конкретно да застанат зад ова.
„Секако, важно е да се знае дека ова е ставот на Комисијата. Сега не знаеме како ќе изгледа самиот процес на проширување до крајот. Земјите-членки го имаат последниот збор за тоа. Не знам дали тие и со кого во земјите-членки се согласија за тој предлог или излегоа сами, во што многу се сомневам. Сосема е сигурно дека тоа е предлог зад кој Комисијата нема да застане, а ако Комисијата не застане зад предлог, малку е веројатно дека тој ќе биде реален“, заклучува Бојана Селаковиќ.
