Киев се соочува со сурова реалност бидејќи неговите европски сојузници немаат подготвени алтернативни решенија за проблемите со сателитскиот интернет на Starlink и податоците од САД за рано предупредување од руски балистички напади, според Ројтерс
Украинските власти во среда изјавија дека Starshield, воената верзија на Starlink, била исклучена во моменти кога терминалите се движеле со голема брзина. Ова сериозно ја загрозило работата на украинските борбени беспилотни летала и системите за воздушна одбрана, пишува Ројтерс.
Во исто време, украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека втора ноќ по ред Украина не добила никакво предупредување од своите партнери за руските балистички ракетни напади врз Киев.
Причините за овие тешкотии не беа веднаш разјаснети, но тие доаѓаат во време на ново заладување на односите меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и Украина. Трамп претходно објави договор за укинување на санкциите за рускиот дизел и повика на разрешување на Зеленски.
Ројтерс потсетува дека Трамп во вторникот изјави дека САД продолжуваат да споделуваат разузнавачки информации со Украина, додека извршниот директор на SpaceX, кој управува со Starlink, Елон Маск изјави дека брзината на системот ја контролира американската влада.
„Сите ограничувања на брзината или употребата ги одредува американската војска и, на крајот, претседателот на САД“, напиша на социјалните мрежи X Маск, кој се смета за близок политички сојузник на Доналд Трамп.
Иако европските земји им даваат силна поддршка на Украина и Зеленски, кризата со клучните податоци ја разоткри огромната зависност на Украина и Европа од американските системи. Тие вклучуваат сателитски комуникации во ниска орбита, обезбедени од SpaceX преку Starlink, како и вселенски инфрацрвени сензори кои ги хранат системите за рано предупредување.
Раното предупредување за ракетни напади го обезбедува американската сателитска констелација наречена SBIRS (Вселенски инфрацрвен систем).
„Тоа е прилично уникатен систем… она што всушност може да го детектира е топлината што ракетите ја создаваат при лансирањето. Нема ништо еквивалентно на тоа во Европа“, рече истражувачот од Чатам Хаус, Марк Девор.
НЕМА ЕДНОСТАВНА ЗАМЕНА ЗА STARLINK Европа нема готово решение што украинските војници можат веднаш да го монтираат на своите беспилотни летала, иако европските влади и компании брзо работат на долгорочни опции.
Акциите на европскиот сателитски оператор „Еутелсат“ скокнаа во среда по веста за проблемите на Украина со „Старшилд“. Инвеститорите се обложуваат дека европските провајдери би можеле да профитираат од растечките тензии меѓу Вашингтон и Киев, според „Ројтерс“.
Сепак, независниот консултант за сателитска технологија Кристијан Фрајхер фон дер Руп истакнува дека мрежата „ОнеВеб“, која е во сопственост на „Еутелсат“, не е прилагодена на воени услови.
„Неговата сегашна констелација е базирана на застарена архитектура и технологија дизајнирана пред десет години, без никаква еволуција во основниот дизајн. Ограничувањата на капацитетот и перформансите, во комбинација со цената, тежината, големината и потрошувачката на енергија на корисничките терминали, сериозно ја ограничуваат нејзината примена на првата линија“, рече фон дер Руп.
Портпаролот на „Еутелсат“ изјави за „Ројтерс“ дека компанијата продолжува да обезбедува услуги за поврзување во Украина преку своите мрежи со ниската земјина и геостационарна орбита заедно со партнерите. Компанијата одби да даде понатамошен коментар „поради чувствителната природа на ситуацијата“.
Фон дер Руп, исто така, нагласи дека промената на мрежата ќе бара замена на илјадници терминали, бидејќи Starlink и Starshield користат сопствена, сопствена технологија и не можат едноставно да се поврзат со OneWeb.
Бохдан Сас, коосновач на украинската компанија за одбранбена технологија Buntar Aerospace, верува дека ненадејното прекинување на услугите на Starshield испраќа јасна порака до сите корисници
„Ова им покажува на речиси секој краен корисник, и во Украина и во странство, дека не можете да се потпрете само на едно решение што некој може едноставно да го исклучи. Мора да имате свој, суверен капацитет за да не зависите од нечие моментално расположение“, истакна Сас.
ЕВРОПА ЗАВИСИ ОД АМЕРИКАНСКАТА ВОЕНА ТЕХНОЛОГИЈА
Ројтерс потсетува дека стравот од прекумерна зависност од американската воена технологија расте во Европа со години, поттикнат од заканите на Трамп за напуштање на НАТО алијансата, во време кога европските лидери ја гледаат Русија како најголема закана за континентот во последните неколку децении.
Европскиот комесар за одбрана Андриус Кубилиус изјави на конференција организирана од порталот Politico во Брисел дека континентот е „доста зависен од американските вселенски капацитети“.
„Одговорот на таа ситуација е развој на сопствените капацитети“, додаде Кубилиус, посочувајќи на планираната сателитска констелација на Европската Унија наречена IRIS² и повикувајќи ги европските земји да работат заедно.
Сепак, овој проект е со години од оперативната фаза, дури и ако сè оди според планот, предизвикувајќи голема фрустрација кај европските претставници. Затоа Германија веќе работи на развој на сопствена воена сателитска констелација, објавува Ројтерс.
