Таткото на еден човек, сопругата на друг и уште повеќе: политичарите од крајно десничарската партија Алтернатива за Германија вработуваат роднини на своите членови на партијата. Како АфД се вмеша во огромен скандал со кронизам
СЕРГЕЈ САТАНОВСКИ
Можат ли политичарите да вработуваат роднини на своите членови на партијата да работат во нивните канцеларии? Оваа недела, Бундестагот одржа дискусија за ова прашање. Дискусијата беше поттикната од истрагата на весникот „Ди Цајт“ за кронизам во германската политика, што имаше ефект на бомба.
(Кронизам е именување на истакнати позиции на блиски пријатели, другари или познаници на функционерите што раководат со државните органи вклучително и министерствата, без оглед на тоа дали тие се квалификувани за тие работни позиции. Значи поставувањето на несоодветен кадар, недораснат на задачите – н.з.).
Истрагата е фокусирана на крајно десничарската партија Алтернатива за Германија (AfD), чии делови од локалните ограноци во некои федерални покраини се прогласени за екстремистички. Како што открија новинарите, многу членови на оваа партија вработиле роднини и пријатели на своите партиски членови во своите канцеларии, исплаќајќи им плати наменети за таа намена од буџетски средства.
БРОЈНИ ВРАБОТУВАЊА НА РОДНИНИ И ПОЗНАНИЦИ Дополнително, во четврток стана познато дека претставниците на Долна Саксонија во групата на AfD во Бундестагот ја исклучиле пратеничката Мартина Ур од своето членство и ја замолиле да поднесе оставка од пратеничкиот мандат. Причината: Ур ја вработил својата партнерка, а можеби и неговата ќерка.
Копретседателот на AfD и лидер на фракцијата во Бундестагот, Тино Хрупал, ја назначил сопругата на својот долгогодишен колега Роберто Кунерт, пратеник во парламентот на федералната покраина Саксонија, во својата канцеларија. Хрупала, од своја страна, тврди дека жената била вработена уште во 2017 година, кога нејзиниот сопруг сè уште не бил член на саксонскиот парламент.
Приказната за еден од лидерите на AfD во Саксонија-Анхалт, Улрих Зигмунд, исто така предизвика голема возбуда. Неговиот татко бил вработен во канцеларијата на еден од партиските колеги на Зигмунд во Бундестагот, каде што заработувал речиси 100.000 евра годишно. Новинарите ја споредуваат оваа бројка со просечниот приход во Саксонија-Анхалт, кој е многу помал за половина од оваа сума. Откако беше објавена новинарската истрага, информации за нови слични приказни се објавуваат речиси секојдневно. А шемата е секогаш иста: роднините на политичарите на AfD добиваат плати додека работат за други политичари од Алтернатива за Германија. „И ова се случува во партија која редовно го осудува политичкиот кронизам во своите програми и јавни настапи“, забележува Die Zeit.
AfD ги обвинува противниците за кампања против партијата
Раководството на AfD ги отфрла обвинувањата за систематски снобизам. Копретседателката на партијата, Алис Вајдел, ги нарече обвинувањата против партијата „надуени“. „Водиме индивидуални разговори и досега не е пронајдено ништо што може да се смета за проблематично. Сите изнесени обвинувања се неосновани“, рече таа.
Партијата вели дека назначувањата се извршени врз основа на професионални квалитети, доверба и лојалност. Претставниците на партиската организација во Саксонија-Анхалт ја нарекоа критиката „медиумско-политичка кампања“.
Формално, ваквите назначувања не го кршат германскиот закон. Законот за статусот на замениците забранува вработување роднини, но не го ограничува назначувањето роднини на членови на партијата. Покрај тоа, AfD го наведува недостигот на персонал како аргумент. На пример, Роберто Кунерт рече дека ја разбира ситуацијата во која членовите на партијата бараат квалификувани соработници меѓу своите членови на партијата: тој се пожали дека споменувањето на работата во крајно десничарската партија во работната биографија може негативно да се сфати од другите работодавци. Сепак, раководството на партијата испрати медијатор во регионот за да ја проучи ситуацијата и најави дека ќе формира комисија за изготвување препораки. Засега нема разговори за забрана на ваков вид назначување.
Законот за активност на пратениците може да се промени
Скандалот со AfD ги налути противниците на крајната десница. Канцеларот Фридрих Мерц рече дека партијата има „длабоко вкоренет систем на кронизам и протекционизам“. Тој не ја исклучи можноста за заострување на законодавството за активноста на пратениците.
„Би сакал да помине без законска регулатива. Но, со оглед на обемот на злоупотребите, веројатно нема да можеме да го избегнеме тоа“, изјави тој за медиумите.
Германската Социјалдемократска партија веќе повика на реформа на законот за пратениците. Партијата нагласува дека позициите финансирани од буџетот не треба да се користат за вработување роднини.
Засега, пратениците потпишуваат само изјава дека не ги вработуваат своите роднини. Проверките се вршат само доколку постојат сомневања. Меѓу мерките што се дискутираат е забраната за таканаречени вкрстени назначувања, кога едно лице ги вработува роднините на друго лице и обратно, како и проширувањето на списокот на семејни врски што би биле предмет на забраната за вработување.
Дали има манифестации на снобизам во други партии?
Новинарите од „Ди Цајт“ ги испрашуваа претставниците на канцелариите на сите 630 пратеници на Бундестагот. Со тоа тие утврдија дека случаи на назначување роднини се случуваат и во други фракции, вклучително и во партијата на канцеларот, ЦДУ. Но, обемот е неспоредлив со она што се случува во АфД, признаваат авторите на студијата.
Локалните избори се закажани во септември во две германски покраини – Саксонија-Анхалт и Мекленбург-Западна Померанија. Можно е АфД да добие мнозинство во Саксонија-Анхалт. Некои политиколози се убедени дека најновиот скандал може да ѝ наштети на партијата, бидејќи, она што се случи е целосно спротивно на нејзините прокламирани вредности.
