Според извештаите на украинскиот Генералштаб, на 5 и 6 февруари имало 56 и 62 борбени судири, соодветно. Додека на 2, 3 и 4 февруари тие биле 147, 137 и 110, соодветно
МАРИЈА ИЛЧЕВА
„Руските единици бараат старомодни рачни радио станици“: ограничувањата за Старлинк сериозно влијаеја на руската армија во Украина, според изјавите од Киев и медиумските извештаи. Што прават руските единици сега?
И покрај ограничувањата наметнати за користење на Старлинк, руската армија сè уште може да ги контролира своите беспилотни летала преку интернет – благодарение на мрежните технологии, таканаречените Mesh мрежи. Ова се мрежи од беспилотни летала кои се координираат едни со други користејќи модеми инсталирани на нив. Ова го објасни Сергеј Бескрестов, советник на министерот за одбрана на Украина, во интервју за украинското радио НВ, од кое извадоци беа објавени во недела, 8 февруари.
Како функционираат Mesh мрежите?
Врската помеѓу беспилотните летала во Mesh мрежата е изградена благодарение на фактот дека секој модем е способен истовремено да пренесува сигнал до друг и да го прима. Ова создава синџир од беспилотни летала во воздухот, кој се зачувува дури и ако една од врските откаже. Онлајн контролата на беспилотните летала во таков синџир го прави нападот попрецизен од контролирањето на беспилотното летало со помош на GPS, објасни и Бескрестов.
„Гледаме како Русите напаѓаат сега – ова е друга приказна, ова е контрола на шехидите (забелешка на уредникот: камикази беспилотни летала) преку радио модеми, Mesh мрежи, но едноставно од Русија. За нас и за мене лично, ова е предизвик. Ќе се справиме со оваа приказна (…) Срам ми е, ова требаше да се направи одамна, пред неколку месеци“, рече и Бескрестов. Тој не прецизираше точно како ќе бидат блокирани Mesh мрежите.
МАСК ВЕЛИ – МЕРКИТЕ ФУНКЦИОНИРААТ На почетокот на февруари, американската компанија SpaceX, креаторот на Starlink, презеде мерки на барање на Украина за да спречи користење на сателитската врска од страна на руската армија. Терминалите развиени од компанијата престанаа да работат со брзина од 75-90 км/ч. Поради ова, инсталацијата на таков терминал на дрон со долг дострел стана помалку ефикасна. Покрај ограничувањата на брзината, сега е потребна посебна верификација на територијата на Украина.
SpaceX воведе „бел список“ според кој можат да бидат вклучени само сателитските интернет терминали на Starlink што ги користи украинската страна. Така, руската армија ја изгуби можноста да ги користи терминалите во Украина.
„Се чини дека мерките што ги презедовме за да спречиме неовластено користење на Starlink од страна на Русија функционираа. Известете нè доколку се потребни дополнителни мерки“, коментираше основачот на SpaceX, Елон Маск, на почетокот на февруари на мрежата.
СО КАКВИ ПРОБЛЕМИ СЕ СООЧИ РУСКАТА ВОЈСКА? Руските провоени Телеграм канали објавија сериозни проблеми меѓу руските војници со комуникацијата на фронтот. Присуството на интернет им помага, на пример, на пилотите на беспилотни летала и командантите во штабот да добиваат слики од камерите инсталирани на нив, како и да одржуваат комуникација меѓу војниците, па дури и да собираат пари за потребите на фронтот, изјави воениот аналитичар Јан Матвеев за ДВ. Воениот дописник на „Комсомолскаја правда“, Александар Коц, го опиша системот како „Ахилова пета“ на Русија. А според публикација во „Франкфуртер Рундшау“, руските војници што се борат во Украина побарале донации од стари рачни радио приемници откако била прекината врската со сателитите „Старлинк“. Според податоците што ги цитира публикацијата, над 90% од руските единици во Украина биле погодени од губењето на врската.
Други руски провоени портпароли и провладини воени експерти брзо ги негираа тврдењата за неопходноста на „Старлинк“. Некои од нив зборуваат за руски аналози на терминалите. Матвеев сугерира дека дел од руската армија очигледно ќе користи руски системи: „Но, има многу малку од нив. Тие функционираат многу полошо.“
Русија не е во зоната на покриеност на Starlink. Но, руската војска купила терминали преку трети страни и ги користела за време на воени операции. „Овие уреди едноставно се продаваат во големи количини во продавниците. А сите други ќе бидат многу потешки за купување и користење“, додаде Матвеев.
Тој објаснува дека замената на сателитската врска со радиостаници може да предизвика сериозни тешкотии, бидејќи на фронтот работат средства што предизвикуваат пречки во радиокомуникацијата. Покрај тоа, руската армија доживува недостиг од „доволно добри радиостаници“.
Руските пропагандисти го нагласуваат и фактот дека промените во работењето на Starlink доведоа до тешкотии и за украинската армија. Уште во 2024 година, Михаил Федоров, тогашниот министер за дигитална трансформација, зборуваше за голем број „неофицијални“ терминали во украинската војска. Сега Киев побара од SpaceX веднаш да ги блокира сите уреди на меѓународно признатата територија на земјата што не се директно поврзани со Министерството за одбрана на Украина.
На воениот персонал со приватни терминали им беше понудено да ги регистрираат преку посебен електронски систем, што доведе до привремени проблеми со поврзувањето на украинската страна од фронтот. „Имаше проблеми со оние кои не доставија списоци на приватни терминали на време“, коментираше Сергеј Бескрестов на својот канал на Телеграм.
Во исто време, кон крајот на минатата недела тој ја опиша ситуацијата на руска страна не само како проблем, туку како катастрофа. „Целата команда на трупите се распадна. Во многу области, нападите се запрени“, објасни тој во тоа време.
„Радио Слобода“ и „Украинска Правда“ напишаа на крајот од минатата недела, повикувајќи се на извори од Генералштабот на украинската армија и украински воени кругови, дека по блокирањето на нерегистрираните терминали на „Старлинк“, руските вооружени сили нагло го намалиле бројот на напади на фронтот. Според извештаите на украинскиот Генералштаб, на 5 и 6 февруари имало 56 и 62 борбени судири, соодветно. Додека на 2, 3 и 4 февруари тие биле 147, 137 и 110, соодветно.
