Русија ја потцени силата на украинското општество и неговата способност да се спротивстави и самоорганизира. Затоа постојаните руски напади и огромните лишувања не ги натераа Украинците да сакаат мир со агресорот по секоја цена
ЛИЛИЈА РЖУТСКАЈА
Радиоврските и критичната инфраструктура во Украина се под масовно руско гранатирање. 20 часа на ден, луѓето остануваат без електрична енергија, вода и греење – и се принудени да го издржат сето ова на температури надвор од минус 15 степени. Затоа не е изненадување што расположението во Украина се менува генерално: тензијата расте, а исцрпеноста преовладува. Сепак, повеќето Украинци не се подготвени да прифатат мир што би им бил наметнат, според податоците од неколку социолошки институти.
УКРАИНЦИТЕ НЕ СЕ ПОДГОТВЕНИ НА КОМПРОМИС Со оглед на суровата зима и континуираните напади од Русија, уделот на песимистите расте, вели Олексиј Антипович, основач на „Рејтинг груп“. Сепак, ова одразува промена во емоционалната состојба на луѓето, а не промена во нивните политички ставови. И покрај неповолните околности, Украинците не се склони да попуштат пред барањата на Кремљ и да прифатат мир по секоја цена. „Гранатирањето на Путин и студот како средство за притисок ја влошуваат состојбата на луѓето, но тоа не го менува нивниот став кон Владимир Путин, Русија и војната. Украинците не сакаат да прават отстапки – ниту територијални ниту од каква било друга природа“, изјави Антипович за ДВ.
Андриј Биченко, социолог од украинскиот центар Разумков, доаѓа до сличен заклучок. „Поголемиот дел од Украинците знаат од искуство дека капитулацијата или потпишувањето неповолен мировен договор нема да ја подобри ситуацијата. На Украинците не им треба објаснување кои се Русите и како сè започна – тие го видоа тоа со свои очи. Јавното мислење за ова прашање не се менува значително, а Украинците продолжуваат да се однесуваат – и покрај сè што им се случува“, коментираше тој за DW.
Според анкетата на Киевскиот меѓународен институт за социологија (KIIS) спроведена помеѓу 9 и 14 јануари 2026 година, 69 проценти од Украинците продолжуваат да ја гледаат војната како егзистенцијална закана. Луѓето веруваат дека Русија сака да „изврши геноцид“ и „да ја уништи украинската нација и државност“. Во февруари 2025 година, 66% од Украинците мислеле така, а 77% од испитаниците продолжуваат да веруваат дека Украина е способна да се спротивстави и покрај руската офанзива.
„Резултатите од анкетата покажуваат дека Украинците остануваат непоколебливи и оптимисти и покрај сите тешкотии на војната“, изјави за ДВ Антон Грушецки од КМИС. „Апсолутно мнозинство верува дека Украина има сила да го продолжи својот ефективен отпор. Останува малцинство луѓе кои го сметаат украинскиот отпор за безнадежен.“
НЕРАСКИНЛИВА СОЛИДАРНОСТ Олег Сахакјан од украинската „Платформа за отпорност и солидарност“ исто така забележува дека постојаните руски напади, уништувањето на инфраструктурата и долготрајната природа на војната не доведоа до поголема подготвеност кај Украинците за компромис со Русија. Напротив, исцрпеноста и лишувањата дополнително го засилија гневот на луѓето против агресорот Русија.
Политикологот истакнува дека социјалните тензии во Украина периодично избувнуваат во форма на протести, кои, сепак, се локални и не се насочени против централната влада. „Ова се реакции на специфични неактивности, на недостаток на одлуки на локално ниво. Ниту јавното мислење ниту анкетите не покажуваат зголемување на тензиите против централната влада“, нагласува Сахакјан. Тој исто така гледа знаци дека значаен дел од Украинците се „подготвени да продолжат да ја издржуваат војната“.
„Една од најголемите грешки на Русија на почетокот на инвазијата во февруари 2022 година беше тоа што ја потцени силата на украинското општество и неговата способност за самоорганизирање. Продолжува да ги потценува и денес“, вели воениот експерт и поранешен советник на Министерството за одбрана, Олексиј Копитко.
Според Копитко, подготвеноста на луѓето да си помагаат едни на други оди подалеку од семејството или кругот на пријатели. Интеракцијата меѓу луѓе кои едвај се познаваат или воопшто не се познаваат стана клучен фактор за опстанокот на земјата, нагласува тој.
Поддршка за претседателот
Според анкетата на Меѓународниот институт за социологија во Киев, 69% од Украинците не веруваат дека тековните преговори во Абу Даби ќе доведат до траен мир. Сепак, луѓето се заинтересирани за преговорите, нагласува Олексиј Антипович: „Сите надежи се насочени кон Володимир Зеленски – не кон Русија, не кон преговарачките тимови, а не кон поединечни странски лидери“.
Експертите нагласуваат дека социјалната кохезија и внатрешното единство се важни фактори што ги зајакнуваат позициите на украинското раководство во мировните преговори. Политикологот Сахакјан вели: „Безрезервната поддршка за претседателот е предност за него во преговорите. Украинците имаат лошо искуство со договорите од Минск, што доведоа до уште поголема војна. Затоа сега сфаќаат колку е вредно да се биде обединет“, додава тој.
Бучавата на генераторот може да се чуе дури и во шаторот. Но, благодарение на него, во јуртата е топло. Катерина, постара жена, ја соблече зимската јакна и седи на стол. Изгледа исцрпено, објавува АРД.
Киев веќе неколку недели страда од сериозен недостиг на енергија, бидејќи Русија намерно напаѓа електрани со беспилотни летала и ракети. „Шест дена сум без електрична енергија, тешко е“, вели Катерина. Затоа во последните денови таа често посетува станица за затоплување поставена во парк во Киев: „Тука можам да го наполнам телефонот и малку да се затоплам“, му вели таа на Питер Севиц од АРД.
Малку подалеку, во шатор на кој пишува „Јурта на непоколебливоста“, седи Дарија, жена во своите 40-ти години. „Навистина е ладно. Во нашата населба на левиот брег на реката, вчера имаше само три часа струја. Барем успеавме да ги наполниме нашите уреди. Се справуваме, но нашите миленици се смрзнуваат“, вели таа.
ПОМОШ ОД КАЗАХСТАН Шаторот што го посетуваат Катерина и Дарија не е обичен. Јуртата е традиционален казахстански шатор. Декориран е со знамињата на Украина и Казахстан, ѕидовите се покриени со теписи со ориентални мотиви, а има и традиционални носии и инструменти. Дарија речиси се чувствува како дома: „По потекло сум од Казахстан, но од 2009 година живеам во Украина“, вели таа.
Таканаречената „јурта на непоколебливоста“ е отворена секој ден од 9 до 20 часот. Денес дежурна е Жана, која подготвува баурсаци – традиционални казахстански квасни лепчиња. Тие често подготвуваат казахстанска чорба за посетителите, а секогаш има и чај, вели Жана.
Иницијативата е од украински пратеник кој одржува добри политички контакти во Казахстан. Казахстанската дијаспора во Украина и многу претприемачи исто така го поддржуваат проектот, пишува АРД.
Градската власт во Киев, исто така, организира слични места за затоплување. Но, со температури кои често паѓаат под -10 степени, проектите за приватна помош како „Јурта на непоколебливоста“ стануваат сè поважни.
На ова се додава и емоционалниот фактор. „Последните неколку дена беа многу тешки – не можеме да спиеме под ова постојано гранатирање“, вели Дарија. Според неа, овие приватни иницијативи им даваат на луѓето чувство дека не се сами во најтешката зима досега од почетокот на војната.
Неодамна го доживеала истото преку друг гест: „Далечна познаничка, од која долго време не сум слушнала, ме контактирала за да ми каже дека има бесплатен и загреан стан. Можеш да останеш таму колку што сакаш, бесплатно“, ја уверила таа.
Луѓето си помагаат едни на други. Но, тешката ситуација ги исцрпува. Со солзи во очите, Катерина вели во извештајот дека денес е нејзин роденден: „Полним 72 години и славам со шолја чај. „Што да посакам? Само малку топлина и удобност“, додаде постарата жена за АРД.
