Русия да бъде извадена от списъка на цивилизованите страни, които се грижат за културното наследство – за това настоява Украйна след варварската руска атака срещу историческия център на украинския град Лвов
ЛИЛИЈА РЖЕУТСКАЈА
Украинските градови постепено се опоравуваат од масовниот руски напад на 23 и 24 март, во кој Русија испрати речиси 1.000 беспилотни летала и 34 ракети против Украина. Ова е најголемата серија руски напади врз Украина во целата војна, откри Американскиот институт за проучување на војната. Нападите биле насочени кон Тернопил, Виница, Ивано-Франкивск и Лавов. Повеќе од 40 лица биле повредени, некои починале.
Во Лавов, историскиот центар, вклучен на списокот на УНЕСКО за светско наследство во опасност, како и на Меѓународниот список на културни добра под засилена заштита на УНЕСКО, бил оштетен. Како резултат на руските напади, помошни згради на Бернардинскиот манастир – историски споменик од 15 век, во кој сега се наоѓа црквата „Свети Андреј“. „Во пресрет на големиот христијански празник Благовештение, лудиот непријател го нападна Лавов: страдаа луѓе, свети места и станбени згради. Една од гранатите експлодираше покрај црквата „Свети Андреј“ во центарот на градот и ги оштети зградите на комплексот“, соопшти Украинската грчко-католичка црква во порака на Фејсбук. Има скршени прозорци, но витражот на Дева Марија е зачуван.
„Иранските беспилотни летала „Шахед“, модернизирани од Русија, погодуваат цркви во Лавов – ова е апсолутна перверзија и може да им се допадне само на луѓе како Путин“, рече украинскиот претседател Володимир Зеленски.
Веднаш до Бернардинскиот манастир се наоѓа Централниот државен историски архив на Украина во Лавов. Основан е во 1784 година, кога австриските власти го ликвидирале Бернардинскиот ред. Во него се чуваат повеќето од најстарите документи поврзани со историјата на Украина, како што се три повелби од кора од бреза од првата половина на 12 век. Ова се уникатни споменици на античкото руско пишување, објасни за ДВ раководителот на архивата, Анатолиј Хромов.
„Архивската зграда не е во добра состојба и секоја експлозија, како онаа на 24 март, претставува ризик за архивите. Во моментов сè уште ја испитуваме состојбата на зградата, проверувајќи дали се појавиле нови пукнатини. Според прелиминарните податоци, нема повредени документи или лица. Има оштетувања на фасадата и прозорците. Во моментов преземаме итни мерки за што побрзо неутрализирање на влијанието на атмосферата врз документите“, додаде Хромов.
Според него, руските пропагандни канали го оправдуваат нападот врз историската зграда велејќи дека Централниот државен историски архив бил дом на странски платеници. „Русија намерно го нападна архивата, наводно барајќи странски платеници таму, што всушност е признание дека извршува воени злосторства со што го крши меѓународното хуманитарно право“, забележа Хромов.
Зградата на Националниот меморијален музеј на жртвите на окупациските режими во Лавов, исто така, беше оштетена за време на нападите со руски беспилотни летала. „Речиси сите прозорци беа скршени – истите што ги паметат злосторствата на Москва од минатиот век. Но, сеќавањето не може да се скрши. Ние ги паметиме тие злосторства и нема да ги заборавиме сегашните“, напиша на Фејсбук заменик-историчарот на Врховната рада Владимир Вјатрович.
Украинското Министерство за надворешни работи објави дека експертите на УНЕСКО треба да пристигнат во Лавов за да извршат увид во штетите предизвикани од руските напади на 24 март.
„Русија не само што ги погоди зградите во центарот на Лавов – ова е удар врз светското наследство на УНЕСКО, удар врз УНЕСКО како организација. Удар врз секој во светот на кого му е грижа за културното наследство“, рече украинскиот министер за надворешни работи Андриј Сибига.
Портпаролот на Министерството за надворешни работи, Георги Тики, на брифингот истакна дека Латвија, Литванија, Естонија, Португалија и Романија веќе реагирале на „варварските руски напади“ врз украинското и светското културно наследство. „Сакаме повеќе од осуда – сакаме конкретни акции: дополнителни санкции против Русија во сферата на културата, изолација на Русија и одбивање на прием на нејзини претставници на меѓународни уметнички настани и платформи“, нагласи
тој.
Украинскиот институт за национално сеќавање, пак, ја повика меѓународната заедница да го поддржи неговиот апел за исклучување на Русија од УНЕСКО по нападите врз Лавов. „Собираме потписи за да ги испратиме до УНЕСКО и други меѓународни организации за исклучување на Русија од листата на цивилизирани земји кои се грижат за културното наследство. Нападот врз местата што се дел од светското културно наследство покажува дека за Русија не постојат права и меѓународни договори“, изјави за ДВ раководителот на украинскиот Институт за национално сеќавање, Александар Алферов. Досега, апелот го потпишале околу 1.000 луѓе.
