Милијардерот Дерипаска предложи во Русија да се работи по шест дена во неделата и тоа не по осум часа туку по – 12!
ИВАН ПРЕОБРАЖЕНСКИ
Русија е во војна, но властите веќе тешко извлекуваат пари од населението, а бизнисот е на работ на банкрот. Во оваа позадина, дојде предлогот на милијардерот Дерипаска за 12-часовен работен ден – шест дена во неделата.
Милијардерот Олег Дерипаска, близок пријател на семејството на Борис Елцин, кој го задржа својот капитал за време на Владимир Путин, излезе со неочекувана иницијатива на прв поглед, откако претседателот ги повика бизнисмените да помогнат во поддршката на војната против Украина. Предлогот: да се воведе 12-часовен работен ден и шестдневна работна недела за да се спаси економијата.
Идејата дури доби и одобрение – на пример, од поранешниот шеф на Роспотребнадзор (Служба за заштита на потрошувачите – ур.) Генадиј Онишченко, кој веднаш предложи преработка на трудовото законодавство. Дали ова е нова руска реалност или луда идеја на милијардер кој се обидува да се искупи од плаќањето за војната преку оваа иницијатива?
НАЗАД КОН КРЕПОСНИШТВОТО Во втората половина на 19 век, по укинувањето на крепосништвото во Русија и пред појавата на првата привидна работна легислатива, активно развиената руска капиталистичка индустрија безмилосно ги експлоатираше работниците. Веројатно ова е напишано во советските учебници, но сепак е вистина. Во тоа време, времетраењето на работниот ден во фабриките беше во просек 12-14 часа, т.е. приближно колку што предлага Дерипаска сега. И тие работеа и во сабота.
Првото ограничување во рамките на првите срамежливи реформи го воведе царот Николај II – во 1897 година, времетраењето на работниот ден беше ограничено со закон на 11,5 часа, а во сабота (како за жените и децата во работните денови) – на десет часа. Излегува дека дури и руската автократија би ги сметала предлозите на Дерипаска, ако не за диви, тогаш барем за прекумерни.
Во Советска Русија, осумчасовниот работен ден беше воведен со декрет. Дури и за време на Големата патриотска војна, имаше само формално задолжителни прекувремени часови. Праксата во претпријатијата и колективните фарми беше поинаква, но сега повеќе станува збор за формалности.
Сепак, трудовото законодавство по 2022 година дозволува вонредна (неплатена) дополнителна работа и воведува други слични „иновации“ – не е тајна дека воените поправки долго време работат 24-часовно. Но, сега, очигледно, идејата е да се вратиме уште еден век назад – и да ги доведеме работните односи на ниво од 19 век, што веројатно е сон за многу руски бизнисмени. Очигледно повеќе не им требаат здрави, слободни и богати вработени – сакаат да ги исцедат како печурки, поради што се нервираат остатоците од советскиот трудов законик.
СЕ ЗА ФРОНТОТ, СЕ ЗА ПОБЕДАТА Тешко да е случајно што Дерипаска ги објави своите идеи веднаш по состанокот на Владимир Путин со претставници на најголемите руски бизниси, на кој од претприемачите беше побарано доброволно, а не насилно, да дадат пари за војната. Властите велат дека станува сè потешко да се извлечат пари од населението, малите и средните бизниси веќе се на работ на банкрот и време е да се земат од „големите“. А милијардерот, како одговор, потсетува дека не се исцрпени сите опции, бидејќи, се води војна и населението може да се мобилизира за работа под стариот слоган „Сè за фронтот, сè за победата“. Покрај тоа, изјавата на Дерипаска не предизвика толку големо негодување на социјалните мрежи за да може да се нарече масовна и тврдеше дека идејата нема да помине. Часовите можеби не се 12, туку 10, деновите можеби не се шест, туку пет и пол – руските пропагандисти знаат како постепено да наметнуваат вакви контрареформи.
ПОТРЕБА ОД МОБИЛИЗАЦИЈА И ВО ЗАДНИОТ ДЕЛ Некои коментатори дури велат дека ако ова не беше иницијатива на сомнителниот Дерипаска, а самиот Владимир Путин повика на работа од изгрејсонце до зајдисонце и објасни дека тоа е неопходно, но не за неразбирливиот раст на економијата, туку за победа – населението ќе го поддржеше. Значи, ако ова е обид за сослушување на јавното мислење, се покажува како успешен. Идејата е засадена и постепено ќе почне да „никнува“.
Бидејќи водењето војна во услови на брзо ослабувачка економија не остава многу алтернативи за руската влада. Ако војната ќе трае долго, откажувајќи се од идејата за брзо примирје, ќе има потреба од мобилизација не само во армијата, туку и во задниот дел.
