ЗРИНКА ВРАБЕЦ МОЈЗЕШ
Дали има подобри вести за Русија и Кина од раздорот меѓу западните сојузници, како што рече високата претставничка за надворешна и безбедносна политика на ЕУ, Каја Калас. И затоа секој со два неврона во главата мора да се запраша дали Трамп прави сè што прави само поради хронично растројство на личноста или е во договор со Путин, со кого сака повторно да го сподели светот
Путин Грозни и нескротлив Доналд се на најдобар пат успешно да ја уништат планетата. Ако не планетата, тогаш меѓународниот светски поредок воспоставен по победата на антифашистичката коалиција во Втората светска војна.
Не значи не! Жителите на Гренланд и Кралството Данска јасно испратија порака до американскиот узурпатор Доналд Трамп, кој сака да го купи, анектира или воено да го окупира тој арктички остров од стратешко значење за целата ЕУ и НАТО. Значи, колку чини тоа? На крајот на краиштата, тој веројатно нема да плати од свој џеб, туку од џебот на американските даночни обврзници, кои се во голема мера против тој луд каприц на неподносливиот шеф на Белата куќа. Исто како Гренландците и Данците кои масовно излегоа на улиците со транспаренти: „Јенкиевци одете си дома!“ „Гренланд не е на продажба“, „Прсти подалеку од Гренланд“ или како што го преведе пратеникот во данскиот парламент Андерс Вистисен на јазикот што Трамп најдобро го разбира: „Трамп, еби се!“
Ќе го земам Гренланд со милост или со сила, на лесниот или на тешкиот начин, повторува без размислување американскиот автократ на опасен его трип. Бидејќи Доналд не прифаќа „не“ за одговор. Ако сака нешто, ќе го добие по секоја цена. Човекот се навикнал да постигнува сè во животот со закани и пари, дури и до победа на претседателските избори, ветувајќи им на наивните маси дека благодарение на неговото MAGA движење, сите ќе се збогатат како Крез, а Америка ќе биде помоќна од кога било. Да. Притоа, тој се повикува на познатата Монроова доктрина од 19 век, која ја прогласи Западната хемисфера за американски двор во кој Европејците немаат што да се мешаат. И колку и да е скромен, Трамп го нарече оживувањето на таа идеја за американска глобална доминација „Донро доктрина“, за да влезе во историјата.
Како да не беше доволно што започна царинска војна со сите, го киднапираше претседателот на Венецуела и го затвори во ќимез во САД, а тој веќе трчаше низ Гренланд без да се крсти.Па макар и НАТО да се распадна и тој да ги прекине трансатлантските односи со Европејците, за кои очигледно не му е гајле. А оние што се осмелија да ги испратат своите војници во Гренланд како дел од извидувачката мисија „Арктичка отпорност“, имено Франција, Шведска, Германија, Норвешка, Холандија, Финска, Обединетото Кралство и Словенија, тој само им се закани со нови царини од 10 проценти ако не ја поддржат неговата амбиција да ја анектира суверената територија на пријателското Кралство Данска. Се чини дека само Дежелата е ослободена од одмазда, со оглед на тоа што третата законска сопруга на Трамп, Меланија, која е родена во Селница, па затоа не би било погодно како словенечки зет да биде злобен на нејзините сонародници.
Што се однесува до другите, тие се слободни да лаат на Месечината. И европските лидери ги здружија силите – од Мерц, Макрон до Британецот Кир Стармер – за да го убедат Трамп дека запленувањето на дел од друга земја и наметнувањето царини не е начин да се однесуваат кон сојузниците. Дури и го повика неговата омилена меѓу европската крајна десница, италијанската премиерка Џорџија Мелони, која го искористи целиот свој шарм за да го убеди. Но, засега, нејзините напори се залудни.
И што точно ќе добијат обичните граѓани на Америка, кои за жал го избраа Трамп со убедливо мнозинство, измамени од неговата агресивна реторика, од присвојувањето на Гренланд и кавгата со целиот свет, само Трамп знае. А американските милијардери, кои имаат намера да ја делат профитот од ретките минерали под мразот на Гренланд, кои веројатно имаат намера да ги вратат нив дома, веројатно знаат и неговите соработници. Каква стратешка важност за безбедноста на САД, какви бакрачи! Ако навистина му беше грижа за тоа, Трамп можеше да постави стотици американски воени бази во Гренланд како дел од НАТО, што му го нуди Кралството Данска. Досега, вулгарниот американски народ има само инфлација и теророт на американската агенција за имиграција и царините врз сопствените граѓани од сите празни ветувања. Нема потреба да се зборува за разорното влијание на личноста на Трамп врз имиџот на Америка во светот, бидејќи таа станува речиси исто толку омразена како Русија.
Лудите авантури на американскиот претседател не само што ги разбеснија Европејците, кои имаат намера да му возвратат финансиски и да го спречат ратификувањето на тешко договорениот царински договор, туку и ги засенија сите ужаси што се случуваат во Украина, каде што рускиот џелат Путин Грозни безмилосно убива цивили, уништува инфраструктура и ги мачи несреќните граѓани на Киев со студ и недостаток на сите форми на енергија. И не му паѓа на ум да се откаже од анексијата на половина Украина и да се согласи на мировни преговори. И Иран веќе не е првата вест иако суровиот режим на Исламската Република секојдневно масакрира илјадници демонстранти кои се осмелија да го кренат гласот против ајатолахот и неговата теократска диктатура. Мора да се признае, ајатолахот го навреди Трамп, обвинувајќи го за жртвите и штетите предизвикани за време на протестот, па можеби ова му оди на нерви на суетниот американски моќник и го мотивира да почне да дејствува.
Дали има подобри вести за Русија и Кина од раздорот меѓу западните сојузници, како што рече високата претставничка за надворешна и безбедносна политика на ЕУ, Каја Калас. И затоа секој со два неврона во главата мора да се запраша дали Трамп прави сè што прави само поради хронично растројство на личноста или е во договор со Путин, со кого сака повторно да го сподели светот. Бидејќи се чини дека се сложува многу подобро со рускиот џелат отколку со сојузниците. Затоа не беше залудно што го покани да се приклучи на Мировниот комитет кој ќе ја надгледува реконструкцијата на Газа под водство на САД.
Бидејќи Америка е најголемиот хегемон во светот, нема сила што може да го запре Трамп освен самите Американци. Поточно, освен републиканците, кои се единствените што можат да ги ограничат ирационалните и деструктивни апетити на шефот на државата од нивните редови. Уште повеќе затоа што тој подеднакво бескрупулозно испраќа агенти на ICE, американската Служба за имиграција и царина, да апсат, затвораат, депортираат и убиваат сопствени луѓе, поради што протестите продолжуваат од Минесота, преку Вашингтон се до Минеаполис. И тоа не е сè. Поради наводниот заговор за попречување на работата на имиграциските агенти, беше покрената истрага против гувернерот Тим Волц и градоначалникот на Минеаполис, Џејкоб Фреј, а Трамп, исто така, одобри испраќање на 1.500 војници на улиците на Минесота, веројатно за да ги газат демонстрантите. Ако сето тоа, заедно со аферите со малолетници што протекоа од досиејата на Епштајн, не е доволно за да се покрене постапка за импичмент на претседателот на САД, тогаш што е?
Егоманијакот од Белата куќа воопшто не беше возбуден од веста дека американската делегација, составена од републикански и демократски конгресмени, отпатувала на состанок со данската премиерка Фредериксен и премиерката на Гренланд Нилсен во Копенхаген и се обидела да ги убеди дека САД никогаш нема да извршат воена инвазија на своите сојузници или на кој било начин да го одземат Гренланд од неговите жители против нивна волја. Но, за жал! Во познатата американска демократија, претседателот има апсолутистички овластувања, а Трамп бесрамно ги злоупотребува и не помислува да се занимава со глупости како што се мислењата на Сенатот или Конгресот.
За да биде апсурдот уште поголем, Трамп не се откажува ниту од Нобеловата награда за мир. Која, по ѓаволите, не може да ја купи, исто како Гренланд. „Нема Нобел? Заборавете на мирот“, гласи скандалозната порака во писмото што кралот на суетата Доналд Трамп го испратил до норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе, кој веројатно бил повеќе шокиран од ова отколку од профитабилниот предлог на Шаката од Пантовчак Трамп да го окупира норвешкиот остров Свалбард наместо Гренланд, бидејќи тоа би му се иплатило повеќе.
Впрочем, човек се прашува каква констелација од ѕвезди и планети мора да се случува на секои сто години, за во исто време двете најмоќни светски сили да бидат предводени од рускиот диктатор Путин Грозни и неговиот дружител, разузданиот Доналд Трамп, кои се на најдобар пат успешно да ја уништат планетата. Ако не планетата, тогаш меѓународниот светски поредок воспоставен по победата на антифашистичката коалиција во Втората светска војна. Слично нешто се случи во триесеттите години од минатиот век, кога на власт дојдоа тројца глобални криминалци – Хитлер, Мусолини и Сталин, што доведе до најголемото крвопролевање во историјата на светот. Дури тогаш од другата страна беа државници како Черчил, Рузвелт и Де Гол. И Хитлер направи фатална грешка со инвазијата на СССР, па и Сталин се најде на таа страна. За жал, во моментов нема слични капиталисти на светската сцена, а особено на европската. А катаклизмата се чини дека е сè поблиску.
(авторката е колунистка вохрватскиот неделник Национал)
