КЕНО ФЕРЗЕК
Унгарскиот опозициски лидер Маѓар нема да се соочи сам со Орбан – тој има цел тим професионалци во областа на економијата и дипломатијата. Многу од нив дојдоа од партијата Фидес на Орбан.
Измамник, измамник, измамник – лидерот на унгарската опозиција, Петер Маѓар, претседател на партијата Тиса („Почит и слобода“), кој е фаворит за претстојните парламентарни избори во земјата на 12 април, беше наречен од пропагандната машина на владата на Виктор Орбан. Но, многу независни набљудувачи во Унгарија се прашуваа и дали Маѓар и неговата партија не се нешто како „Шоу на еден човек“.
Всушност, самиот Маѓар долго време создаваше токму таков впечаток. 44-годишниот адвокат, поранешен член на партијата Фидес („Сојуз на млади демократи“) на Орбан, се појави сосема неочекувано на политичката сцена во февруари 2024 година. Неговиот реторички талент брзо го направи познато име и успеа да мобилизира стотици илјади луѓе да протестираат против режимот на Орбан. Маѓар ја предводеше малата партија Тиса, која сега е пред Фидес на анкетите, и вети радикални политички промени во Унгарија. Но, остана нејасно како и со кого имал намера да го постигне ова.
Сепак, во последните месеци и недели, голем број унгарски експерти и познати личности се приклучија на Тиса, како што се бизнисменот и поранешен извршен директор на Шел, Иштван Капитани, дипломатот и експерт за енергетика Анита Орбан (таа не е во роднинска врска со премиерот Орбан – уред.), поранешниот началник на Генералштабот на армијата Ромулус Русин-Сенди и други. На 7 февруари, Маѓар и неговиот тим конечно ја претставија својата долгоочекувана изборна програма.
НЕМА ДА ИМА „ШОУ НА ЕДЕН ЧОВЕК“ Многу унгарски набљудувачи се изненадени пред сè од познатите нови дополнувања на партијата. „Многумина мислеа дека Тиса не е способна да владее. Фактот дека луѓе како Иштван Капитани и Анита Орбан се приклучија на партијата донекаде го побива овој впечаток. Исто така, бев изненаден што толку авторитетни високо рангирани личности влегоа во партијата и ѝ ги дадоа своите имиња и лица дури и пред изборите“, коментираше политикологот Габор Терек.
Политикологот Даниел Рона има свое објаснување. Тој рече дека многумина во Унгарија не ја исклучуваат можноста за крај на системот на Орбан. „Кога успешни бизнисмени се приклучуваат на Тиса, тоа е исто така сигнал дека веруваат во претстојната промена“, вели Рона.
КАКО ДОБИТНИКОТ НА ОРДЕНОТ ЗА ЗАСЛУГИ СТАНА „ПРЕТСТАВНИКНА ГОЛЕМИОТ КАПИТАЛ“ Економистот Иштван Капитани, 64, ја започна својата кариера кон крајот на 1980-тите, кога Унгарија штотуку ја започна својата транзиција кон пазарна економија. Првично вработен во мала унгарска подружница на Шел, тој се искачи до потпретседател на концернот, позиција што ја држеше до неговото заминување во 2024 година. Тој е и претседател на Унгарското здружение на менаџери.
За неговата работа, владата на Орбан му додели, меѓу другите почести, Унгарски орден за заслуги. Но, штом Капитани објави во јануари 2025 година дека се приклучува на Тиса како економски експерт, тонот на пропагандната машина на Орбан се смени: министерот за надворешни работи Петер Сијарто брзо изјави дека Капитани е „претставник на меѓународниот голем бизнис“ и не ги брани интересите на унгарскиот народ и идејата за солидарност.
ПОРАНЕШЕН СПЕЦИЈАЛЕН ПРАТЕНИК СТАНУВА „АГЕНТ НА СОРОС“ Слична судбина ја снајде и Анита Орбан, која има дипломи по економија и меѓународно право и е меѓу водечките меѓународни експерти за енергетика. Таа беше дел од прозападното, евроатлантско крило на Фидес и беше специјален пратеник на Унгарија за енергетска безбедност од 2010 до 2015 година.
Откако кон крајот на јануари објави дека ќе работи за Тиса, многумина ја гледаа како иден министер за надворешни работи на Унгарија. Некогаш високо ценета во круговите на Орбан, сега неговите сопартијци ја нарекуваа „агент на Сорос“, а министерот за надворешни работи Сијарто ја обвини за лобирање против купувањето на „евтин руски гас“ од страна на Унгарија.
Други истакнати личности кои се приклучија на Тиса во 2024 и 2025 година се поранешниот началник на Генералштабот Русин-Сенди, докторот и популарен здравствен инфлуенсер Андраш Кула, актерот и режисер Марк Раднај, експертот за банкарство и финансии Андраш Карман, пејачката Ержебет Чези и реформистичкиот пастор Золтан Тар, чија сопруга беше отпуштена од Министерството за транспорт кон крајот на 2024 година затоа што ги лајкна објавите на нејзиниот сопруг на Фејсбук.
Минатата сабота, поддржувачите на Тиса ја поставија изборната платформа на партијата на Фејсбук во форма на видео од еден час. Покрај главното ветување за демонтирање на корумпираниот систем на Орбан и враќање на владеењето на правото и демократијата во Унгарија, клучните теми вклучуваат враќање на Унгарија како сигурен партнер во ЕУ и НАТО, реформи во здравството и образованието, зајакнување на социјалната политика и одржливо намалување на сиромаштијата. Тиса има намера да ги зачува повеќето социјални програми од ерата на Орбан, како што се бенефициите за семејствата и пензионерите. Исто така, нема да има промени во миграциската политика. Партијата се спротивставува на брзата интеграција на Украина во ЕУ, но е за нормализирање на односите со својот сосед. Во исто време, Унгарија ќе се стреми значително да ја намали својата зависност од руската нафта и гас до 2035 година.
ПЛАТФОРМАТА ЗА КАМПАЊАТА СЕ ПОЈАВИ НА ФЕЈСБУК
Петер Маѓар нагласува дека стотици членови и експерти работеле на програмата со месеци. Сепак, многу независни набљудувачи во Унгарија го гледаат тоа како обид да се побијат делумно шокантните обвинувања од таборот на Орбан.
Во меѓувреме, таборот на Орбан очигледно веќе подготвува сосема различни напади врз Тиса. Во објава на Фејсбук, Петер Маѓар тврди дека за него ќе бидат дистрибуирани компромитирачки секс видеа. Мистериозна веб-страница за заменик-претседателот на Тиса, Марк Раднај, веќе постои на доменот, но не е негова. На неа е прикажан празен кревет во спална соба под камера за надзор. Над неа пишува: „Наскоро“.
