Дали одредени програми на Информер, Пинк и Прва ТВ треба да бидат забранети во Србија, како во Црна Гора?- дилема за вистинските медиуми
Поранешните членови на Советот на РЕМ имаат различни толкувања на одлуката на црногорските медиумски регулатори да го ограничат емитувањето на српските таблоидни телевизиски програми во кои се забележува говор на омраза, негирање на националниот идентитет и величење на правосилно осудени воени злосторници – констатира белградскиот неделник „Време“.
„Блокаторите“ посакуваат смрт на Александар Вучиќ, а сега и на Ивица Дачиќ, е мантрата што се пушта на телевизиите Пинк и Информер. А кои се блокаторите? Сите оние кои се против напредњачкото беззаконие – студенти, професори, новинари, родители на ученици од Петтата белградска гимназија…, тоа се луѓе кои се „болни“, „психијатриски случаи“, „предавници“, „платеници“, „силувачи“, „педофили“ итн. „Каде е границата на блокадската омраза“, праша една од жените во студиото на Информер во четврток наутро. „Тие сакаат да нè нема, да исчезнеме“, одговара нејзиниот соговорник, а потоа со гадење изговара: „Какви луѓе се тие!?“
Дали програмите што шират говор на омраза на овој начин треба да се забранат во Србија? Ова го направи „Монтенегро РЕМ“ и предизвика бројни реакции во Србија, од громогласен аплауз до праведна огорченост.
Одлуката на Советот на Агенцијата за аудиовизуелни медиумски услуги во Црна Гора (САМУ) да покрене постапка против радиодифузерите од Србија, односно таблоидните телевизиски станици ТВ Информер, ТВ Пинк и ТВ Прва и да го ограничи емитувањето на содржината на тие телевизии, ја толкуваат различно поранешните членови на Советот на српското регулаторно тело за електронски медиуми (РЕМ).
Анализата на САМУ покажа дека некои од тие телевизиски емисии содржат елементи на говор на омраза, негирање на националниот идентитет и величење на правосилно осудени воени злосторници.
ПОПОВИЌ: ХРАБРОСТА НА ЦРНОГОРСКИОТ РЕГУЛАТОР Поранешната членка на Советот на РЕМ, Јудита Поповиќ, за „Време“ вели дека ја поддржува одлуката на колегите од црногорскиот регулатор.
„Очигледно е дека црногорските регулатори имаат повеќе храброст, достоинство и професионализам отколку Советот на REM на последното свикување. Секако, и јас би гласала на идентичен начин. Мислам дека е храбро и рационално, единственото можно решение“, вели Поповиќ.
Според неа, тие медиумски содржини се „крајно непрофесионални и општествено штетни и на секој можен начин ги кршат одредбите од Законот за електронски медиуми и Законот за јавно информирање и медиуми“.
„Тие во никој случај не претставуваат содржина што треба да го земе предвид интересот на јавноста“, смета Поповиќ.
На прашањето како го толкува фактот дека меѓу содржините за кои црногорскиот регулатор утврдил дека содржат елементи на говор на омраза, има и емисија од забавен карактер, како што се „Божиќна радост“, „Прослава на српската Нова Година“, Поповиќ вели дека ваквите емисии се свесно дизајнирани да ја мешаат политиката со забавата.
„Оваа отфрлање на политиката има само една цел – да промовира бизарна политика што го труе нашето општество, ја понижува нашата земја и нè доведува во ситуација на безнадежност и чувство дека не можеме ништо повеќе да направиме. Регулаторот во Црна Гора даде јасен сигнал за тоа како треба да дејствуваме ако навистина сакаме да имаме регулатор што има смисла. Сè друго се само клишеа и генерализации и целосна релативизација на ситуацијата“, заклучува Поповиќ.
ВУКАШИНОВИЌ: ГЕНЕРАЛНО ПРОТИВ ЗАБРАНИ Новинарот и публицист Милорад Вукашиновиќ, и поранешен член на Советот на РЕМ, истакнува дека генерално е против забрана за емитување содржини под какви било идеолошки или политички изговори, освен ако тие не ги навредуваат јавните и моралните вредности.
„Ние не сме ниту црква, ниту парацрква. Постои јавен морал и ако содржината на некои програми го навредува јавниот морал, достоинството на личноста… Но, ако станува збор за идеолошки критериуми и објаснувања, тогаш сум против забрани. Генерално сум против забрана на телевизиски програми, освен ако немаат содржина што повикува на тероризам и напад врз уставниот поредок, но тоа се општи места. Не ни треба закон или РЕМ за тоа. Претпоставувам дека секој човек има идеја што е добро, а што лошо, што е морално, а што неморално. Мислам дека таквата одлука е дел од внатрешнополитичките пресметки во Црна Гора“, вели Вукашиновиќ за „Време“.
МАЛЕШИЌ ЈА ПОЗДРАВУВА ОДЛУКАТА, ЗЕКИЌ СЕ ПРЕМИСЛИ
Новинарката Милева Малешиќ, која беше избрана во Советот на РЕМ минатата година, а подоцна поднесе оставка, заедно со уште тројца членови на тоа тело, вели дека ја поздравува одлуката на црногорскиот регулатор.
„Дали и ние би го направиле истото е хипотетичко прашање, но има многу што да се направи во нашата земја, и затоа Советот на РЕМ не се формира, а политиката не е во интерес на формирањето на тој Совет“, вели Малешиќ за „Време“.
Поранешната претседателка на Советот на РЕМ, Оливера Зекиќ, и покрај првичното ветување да коментира за одлуката на САМУ, не одговори на последователните повици, со што им ја одзеде на читателите на „Времен“ анализата на прашањата за кои самата одлучувала до неодамна.
Што забележа САМУ? САМУ изјави дека постапката ги вклучува емисиите „Специјал“, „Специјална емисија“, „Нова Година“, „Бадник“, „Прослава на српската Нова Година“ и „Инфо Јутро“ на ТВ Информер, како и емисиите „Утро“ и „Ден на ден“ на ТВ Прва.
Кога станува збор за споменатите емисии, анализата на содржината на ТВ Информер откри присуство на наративи кои го загрозуваат достоинството, поттикнуваат омраза, нетолеранција и дискриминација, и ги омаловажуваат и девалвираат припадниците на црногорската националност со негирање на нивниот национален идентитет и посебност.
Воспоставен е континуиран модел на елементи на програмата за емитување кои афирмативно ги прикажуваат идеологиите и движењата поврзани со злосторства во историски вооружени конфликти, ги величат законски осудените воени злосторници и го негираат националниот идентитет на одредени заедници.
Во случајот со горенаведените програми, ТВ Прва емитуваше и содржини што го загрозуваат достоинството, поттикнуваат омраза и нетолеранција и ги омаловажуваат и обезвреднуваат припадниците на црногорската националност со негирање на нивниот национален идентитет и посебност.
Утврдено е дека ставовите што го оспоруваат постоењето и легитимитетот на црногорскиот национален идентитет го негираат постоењето на црногорскиот јазик, додека припадниците на одредени национални и малцински заедници се доведуваат во контекст на дискредитација и јавно омаловажување.
Пред одлуката за поведување постапка против ТВ Информер и ТВ Прва и ограничување на емитувањето на содржините на тие телевизии, САМУ привремено го ограничи приемот и реемитувањето на емисиите на водителката на ТВ Пинк, Јована Јеремиќ, „Ново јунитро“ и „Ново јунитро – Утро со душа“. Ова беше објаснето со „контроверзен говор насочен кон неколку национални и етнички заедници“.
