НИКИЦА КОРУБИН
Александар Македонски воопшто не доживува пораз во денешен Авганистан, а тогашна Бактрија. Да, битките биле тешки, но пораз немало. Напротив, најисточната Александрија, е токму Александрија од Арахозија, денешен Кандахар
Велат Авганистан е гробница на империите. Па, првиот пример е „поразот” на Александар Македонски во Авганистан, за да се овозможи и оправда паралелата на поразите во 20-от век, од модерните „империи”. Но, тоа е историски неточно, а и суштински недоследно. Зошто?
Прво, Александар Македонски воопшто не доживува пораз во денешен Авганистан, а тогашна Бактрија. Да, битките биле тешки, но пораз немало. Напротив, најисточната Александрија, е токму Александрија од Арахозија, денешен Кандахар. И самата етимологија на името Кандахар, впрочем, произлегува од источниот назив на Александар, Искандер. Власта ја задржуваат неговите наследници, а таа западна, хеленистичка култура, трае следните три века. Тоа е историската неточност.
Суштинската недоследност е мотивот за освојувањето на Авганистан. Ако, империите во 20-от век го освојуваат Авганистан, за да ја наметнат својата култура на живот и општество, Александар Македонски е веројатно единствениот историски лик, кој ги прифаќа туѓите култури, вклучително и бактриската. Тоа е феномен на неговото време, а се чини феномен и денес. Првиот космополитизам. Впрочем и една од неговите жени е токму Роксана од Бактрија.
Во делови од Авганистан и Пакистан се’ и кафир калашите, неверните калаши, енигмата на науката веќе неколку века, дали е возможно идентификација на позната историска миграција и зачувување на култура, различна од автохтоната. Ние ќе ја препознаеме, „пакистанската” варијанта со потсмевот на нашиот дилетантизам, како Хунзите на претходната влада.
Токму затоа е битно доброто познавање на историјата. За да ја разбереме сегашноста. И да знаеме што ни се случува. Со надеж дека ќе успееме да создадеме хумана иднина.
