Со оглед на тоа што Франција е меѓу земјите најтешко погодени од глобалниот пораст на трошоците за задолжување и под будното око на агенциите за рејтинг, фискалните прашања речиси сигурно ќе играат важна улога во изборната кампања
Обидот на Марин Ле Пен да ја прошири поддршката надвор од крајната десница се соочува со добро познат проблем – ветувањата што ги воодушевуваат нејзините основни гласачи се токму оние што ги загрижуваат фискалните конзервативци. На првиот предизборен дуел пред претседателските избори во Франција, закажани за пролет следната година, долгогодишната лидерка на крајната десница им вети на граѓаните амбициозен пакет мерки за намалување на јавните трошоци, за кои тврди дека ќе овозможат контрола на буџетскиот дефицит. Во исто време, таа цврсто стоеше зад своето ветување да го поништи клучниот дел од пензиската реформа на францускиот претседател Емануел Макрон и да им овозможи на работниците да се пензионираат на 62 години.
„Веќе можам да слушнам што ќе кажат луѓето… „Тоа е дополнителен дефицит“. Тоа е избор што мора да го направиме како општество“, рече Марин Ле Пен на митингот одржан минатата недела, организиран од Медеф, водечкото француско здружение на работодавачи, и рече дека стои зад тоа ветување.
Како што практично започнува нејзината кампања, многумина се прашуваат дали кандидатката на крајно десничарското Национално собрание ќе ја преиспита својата економска програма за да ја прошири поддршката, особено меѓу деловната заедница и традиционалните гласачи од десниот центар.
Наместо тоа, таа јасно стави до знаење дека фискалната дисциплина нема да дојде на сметка на ветувањата што ги даде на нејзиното основно гласачко тело. Политички, таков избор би можел да има двоен ефект: инсистирањето на ветувањето за пензиите би можело да ја зајакне поддршката меѓу нејзините традиционални гласачи, но исто така би можело да го отежни освојувањето на умереното гласачко тело што веројатно ќе ѝ биде потребно ако сака да ја освои Елисејската палата.
Француските јавни финансии оставаат малку простор за маневрирање. Јавниот долг се зголеми на 117,5 проценти од БДП, додека буџетскиот дефицит сè уште значително ги надминува ограничувањата на ЕУ, а трошоците за задолжување нагло се зголемија.
На дебатата организирана од Медеф, Ле Пен рече дека поддржува „златно правило“ кое би го одржало буџетскиот дефицит под три проценти од БДП, слично на германската сопирачка за долг.
Таа, исто така, најави дека наскоро ќе презентира план за намалување на трошоците за околу 125 милијарди евра, меѓу другото со намалување на средствата поврзани со миграцијата, укинување на „бескорисните“ јавни агенции и намалување на придонесот на Франција во буџетот на ЕУ. Ле Пен ќе презентира детална програма на есен, но пратеникот на Националното собрание Жан-Филип Танги изјави за ПОЛИТИКО дека заштедите ќе бидат реализирани „за помалку од пет години“.
Меѓутоа, Ле Пен сè уште не објаснила детално како би се постигнале овие заштеди, а нејзините ривали веќе се прашуваат дали нејзините пресметки воопшто можат да се реализираат.
„Марин Ле Пен ќе ја уништи Франција“, изјави конзервативниот кандидат на Републиканската партија, Бруно Ретаљо, за новинарите кратко по дебатата организирана од Медеф.
ВНАТРЕШНИ ПУКНАТИНИ Тензијата стана видлива дури и во нејзиниот сопствен табор. Додека Ле Пен ја изложуваше својата економска агенда на собирот во Медеф, се рашири веста дека Франсоа Дирви, еден од нејзините клучни економски советници и еден од најгласните застапници за поголема фискална дисциплина, ја напушта кампањата.
Дирви, кој неформално ја советуваше Ле Пен пет години, се смета за заслужен за приближувањето на нејзината партија до деловната заедница. Поранешниот менаџер на инвестициски фондови беше еден од клучните гласови на партијата за економски прашања.
Неговото залагање за поголема фискална дисциплина и економски полиберални политики беше во конфликт со ставовите на старото партиско крило, кое остана посветено на популистичките позиции на партијата. Тој беше и специјален советник на претседателот на Националното собрание, Џордан Бардела, протеже на Ле Пен, од кого се очекуваше да го преземе водењето на кампањата доколку Ле Пен биде прогласена за неподобна за кандидирање поради пресуда за проневера на средства од ЕУ.
Бардела работеше на поместување на партијата кон центарот по економски прашања, вклучително и омекнување на ветувањето на Ле Пен за возраста за пензионирање, за кое Дирви се залагаше внатрешно. Иако Дирви не сакаше да коментира за точните околности на неговото заминување, тој приватно и јавно јасно стави до знаење дека повеќе не може да ги претставува најновите ставови на партијата пред своите деловни контакти.
„Она што беше направено за да се срушат бариерите меѓу деловната заедница и партијата беше многу значајно“, изјави Дирви за Политико, додавајќи дека ја искористил својата „слобода да замине“.
На прашањето за неговото заминување на француската телевизија, Ле Пен рече дека тоа е нејзина „желба“.
ПРОБЛЕМ СО ДОВЕРБАТА Со оглед на тоа што Франција е меѓу земјите најтешко погодени од глобалниот пораст на трошоците за задолжување и под будното око на агенциите за рејтинг, фискалните прашања речиси сигурно ќе играат важна улога во изборната кампања.
Како фаворит, предлозите на Ле Пен се повеќе се под јавен надзор. Анкетите ѝ даваат околу 35 проценти поддршка во првиот круг од изборите, што моментално ја става на прво место и укажува на добри шанси да ги победи своите ривали во вториот круг. Кога станува збор за нејзините економски квалификации, Ле Пен помина долг пат од 2017 година, кога Макрон лесно ја победи во телевизиска дебата, критикувајќи го нејзиното тогаш напуштено ветување да ја извади Франција од еврозоната.
Таа, исто така, објави дека наскоро ќе презентира план за намалување на трошоците за околу 125 милијарди евра, меѓу другото со намалување на средствата поврзани со миграцијата, укинување на „бескорисните“ јавни агенции и намалување на придонесот на Франција во буџетот на ЕУ. Ле Пен ќе презентира детална програма на есен, но пратеникот во Националното собрание Жан-Филип Танги за ПОЛИТИКО изјави дека заштедите ќе бидат реализирани „за помалку од пет години“.
Сепак, Ле Пен сè уште не објаснила детално како би се постигнале овие заштеди, а нејзините ривали веќе се прашуваат дали нејзините пресметки воопшто можат да се реализираат
Во анкета на француската истражувачка фирма „Одокса“ објавена минатата недела, 36 проценти од испитаниците изјавиле дека веруваат дека Ле Пен ќе води здрави економски политики доколку биде избрана, што е највисок резултат од кој било тестиран претседателски кандидат.
Сепак, резултатите кријат посложена слика: тој процент е во голема мера зголемен од поддршката на гласачите на Националното собрание, додека гласачите од центарот се многу помалку убедени во неговите економски способности. Нејзиниот водечки центристички ривал, поранешниот премиер Едуар Филип, има поширока поддршка по ова прашање. Ова би можело да биде одлучувачко во вториот круг, кога двајцата финалисти ќе треба да ги освојат гласачите кои не гласале за нив во првиот круг.
Бруно Жанбар, потпретседател на истражувачката агенција „Опининвеј“, која анкетираше претставници на бизнис заедницата пред дебатата минатата недела, рече дека гласачите ориентирани кон бизнисот сè уште се сомневаат дали Националното собрание е способно да ги реши проблемите на француската економија.
