Глобус-Неделен весник

  • Македонија
  • Свет
  • Ревија
  • Архива
  • Контакт
  • Фељтон
  • Колумни

НАЈЕКСТРЕМНИОТ ЕЛ ЊИНО ВО ПОСЛЕДНИТЕ 140 ГОДИНИ?

June 30, 2026 Filed Under: Фељтон

Научниците немаат докази дека климатските промени го зајакнуваат Ел Нињо, но феноменот ги забрзува неговите ефекти. „Поради климатските промени, сушата предизвикана од Ел Нињо може да се претвори во екстремна суша“, нагласува Мајкл Мекфаден од Националната океанска и атмосферска администрација на САД

ЏОШ АКСЕЛРОД

Во Тихиот Океан се подготвува временски феномен Ел Нињо, кој ќе влијае на климата низ целиот свет во наредните недели. „Постои реална можност ова да биде најсилниот Ел Нињо во последните 140 години“, – вели Пол Раунди од Државниот универзитет во Њујорк.

ЕФЕКТИТЕ ЌЕ СЕ ЧУВСТВУВААТ БАРЕМ ДО ЗИМАТА Светската метеоролошка организација очекува дека временските услови слични на Ел Нињо ќе почнат да се чувствуваат наскоро и ќе траат барем до зимата. Во зависност од јачината и времетраењето на феноменот, тој може да доведе до суши, поплави, топлотни бранови и прекини во снабдувањето со храна и вода во многу региони.

Генералниот секретар на ООН, Антонио Гутереш, предупреди: „Климатските услови поврзани со Ел Нињо ќе дејствуваат како катализатор за пожари во светот што се затоплува“.

ОД СУША И ТОПЛИНА ДО ЕКСТРЕМНИ ПОПЛАВИ Ел Нињо е природен климатски феномен што се јавува на секои две до седум години. Тоа е предизвикано од слабеењето на ветровите над дел од Тихиот Океан, што доведува до акумулација на топла вода. Ова затоплување се случува само во еден регион, а затоплената област е приближно со големина на Соединетите Американски Држави, но последиците се чувствуваат низ целиот свет.

Сепак, ефектите се различни. На некои места се јавуваат суши, на други – поплави. Одредени делови од Централна Америка, Азија, Африка и Австралија стануваат потопли и посуви. Недостатокот на вода таму влијае на земјоделството, снабдувањето со енергија и пристапот до вода за пиење. На пример, во Тегусигалпа, главниот град на Хондурас, веќе е прогласена вонредна состојба.

Во делови од јужноамериканскиот брег на Пацификот, Ел Нињо може да доведе до поројни дождови и разорни поплави. Научниците предупредуваат на шумски пожари во Австралија, Канада, Соединетите Американски Држави и амазонските шуми. Штетите би можеле да достигнат милијарди. Ќе бидат погодени земјоделските култури на многу места

Ел Нињо, исто така, влијае на тропските бури. Научниците очекуваат овогодишната сезона на урагани во Атлантикот да биде послаба од вообичаеното. „Кога се развива Ел Нињо, особено за време на сезоната на урагани, формирањето на облаци, грмотевици, врнежи од дожд и тропски циклони во Атлантскиот Океан обично е потиснато“, објаснува климатологот Брајан Танг.

Сепак, помалку бури не мора да значи помала опасност. Откако бурата ќе достигне јачина на ураган, веќе е тешко да се контролира, што значи дека ураганите што се формираат сè уште можат да предизвикаат катастрофална штета. Во Пацификот, Ел Нињо обично има спротивен ефект. Тука, феноменот води до формирање на повеќе бури, кои стануваат посилни.

Морските екосистеми се исто така под притисок. Зголемувањето на температурата на водата предизвикано од Ел Нињо може да предизвика белење на коралите и дополнително оптоварување на гребените кои веќе се ослабени од топлотниот стрес од климатските промени.

Земјоделците исто така ги чувствуваат ефектите. Во Индија, одгледувачите на манго пријавија драматичен пад на нивната жетва откако необичните временски услови го попречија цветањето и развојот на плодовите.

КУМУЛАТИВЕН ЕФЕКТ СО КЛИМАТСКИТЕ ПРОМЕНИ Научниците немаат докази дека климатските промени го зајакнуваат Ел Нињо, но феноменот ги забрзува неговите ефекти. „Поради климатските промени, сушата предизвикана од Ел Нињо може да се претвори во екстремна суша“, нагласува Мајкл Мекфаден од Националната океанска и атмосферска администрација на САД. Ел Нињо може да ги покачи просечните температури, кои се зголемуваат во последните години, на нови рекордни нивоа.

Формирањето на феноменот се забележува со месеци, што овозможува одредена подготовка. Прогнозите им овозможуваат на властите да преземат мерки за заштита на посевите, подобрување на заштитата од поплави и оптимизирање на системите за рано предупредување. „Знаеме каде ќе биде невообичаено влажно или суво“, вели Мекфаден. „Благодарение на долгорочните временски прогнози, има доволно време за развој на стратегии за ограничување на штетата“, додава тој.

Filed Under: Фељтон

МЕСТО ПРОГРАМА ЗА ОПСТАНОК НА ЗЕМЈАТА ВЛАСТА НУДИ ЗАКАНИ ЗА ОПОЗИЦИЈАТА
ШТО ДОБИВА МАКЕДОНИЈА ОД НОВИОТ ФРАНЦУСКО-ГЕРМАНСКИ НОН ПЕЈПЕР?
ЛУКАРЕВСКА: ОПТИМИЗАЦИЈАТА  СОЗДАВА ТЕХНОЛОШКИ ВИШОК ВО ОБРЗОВАНИЕТО
АНАЛИТИЧАРОТ КОЈ ЈА РАЗОТКРИ ЛАГАТА НА ВУЧИЌ ЗА „СТУДЕНТСКИОТ“ ЗВУЧЕН ТОП, ПОБЕГНА ОД СРБИЈА
ЦРНО ЗЛАТО НА НАШИТЕ БАЛКАНСКИ ПОРАЗИ

Најново

  • МЕСТО ПРОГРАМА ЗА ОПСТАНОК НА ЗЕМЈАТА ВЛАСТА НУДИ ЗАКАНИ ЗА ОПОЗИЦИЈАТА
  • ШТО ДОБИВА МАКЕДОНИЈА ОД НОВИОТ ФРАНЦУСКО-ГЕРМАНСКИ НОН ПЕЈПЕР?
  • ЛУКАРЕВСКА: ОПТИМИЗАЦИЈАТА СОЗДАВА ТЕХНОЛОШКИ ВИШОК ВО ОБРЗОВАНИЕТО

Импресум

Издавач - Здружение за нови политики и слобода на медиуми "Јавност" - Скопје,

Партизански одреди 23/1/3 Скопје

globus@globusmagazin.com.mk

Барај

Сите права задржани© 2026 · ГЛОБУС · Log in

Developed by Unet