Руската служба на Би-Би-Си ги идентификува и изброи руските војници кои загинале во конфликтот во проект со независниот медиум Медиазона. Во јули, бројот на идентификувани и именувани достигна 233.200, додека вистинските бројки на загинатите се секако многу поголеми
По повеќе од четири години војна во Украина, Министерството за одбрана на Русија предлага закон што ќе го олесни враќањето на ранетите и болните војници на фронтот без целосна медицинска проценка. Промената ќе ја формализира практиката што веќе постои во некои случаи, при што болничарите или лекарите ги проценуваат самите војници наместо воено-медицинските одбори.
Врз основа на студија за судски одлуки, Би-Би-Си на руски јазик заклучи дека правилата за медицински проценки на повредени војници и нови регрути веќе се применуваат недоследно.
Откако Олег Шикин стапнал на противпешадиска мина, тој бил однесен во болница со шрапнели во черепот, рана од куршум во левото око, изгореници на лицето и раката и рани на градите, рацете и нозете. Морале хируршки да отстранат делови од неговиот череп. Поранешен затвореник потпишал договор да се бори за Русија против Украина за да излезе од казнената колонија во која се наоѓал. Тоа е избор што го направиле десетици илјади затвореници во текот на изминатите четири години, додека руската војска се обидува да регрутира повеќе војници за војната.
По третманот, Шикин бил испратен на воено-медицински преглед за да се утврди дали се квалификува за категоријата „неспособен за воена служба“, што им овозможува на војниците да бидат отпуштени од медицински причини за време на воена состојба. Но, комисијата препорача прво да биде испратен на кратко отсуство како „привремено неспособен“ и да се подложи на проценка еден месец подоцна. Тоа никогаш не се случи. Наместо тоа, тој беше вратен на фронтот, сега со титаниумска плоча во главата.
Би-Би-Си наиде на неговата приказна во судските записи, во која Шикин се жали до судот во касарната Нижни Новгород дека ова е незаконски третман, тврдејќи дека требало да ја добие препорачаната втора медицинска проценка.
Судот очигледно се согласил со него и му наложил на командантот на Шикин да му дозволи да го стори тоа. Но, тука завршува документарната трага. Шикин не се споменува повторно и не е познато дали неговата здравствена состојба е повторно оценета или дали е жив или мртов денес. Како што се трупаат тужбите од регрути кои бараат отпуштање од служба, Министерството за одбрана предлага измена на законот со која веројатно ќе се отежне добивањето на таквите спорови.
„НЕСПОСОБНИ“ И „ДЕЛУМНО СПОСОБНИ“ Според рускиот Закон за „воена обврска и воена служба“, постојат две категории на здравствена состојба на војниците врз основа на кои може да се одобри нивно предвремено отпуштање од армијата: „неспособен“ и „делумно способен“.
Која категорија е соодветна за повреден или болен војник треба да утврди воено-медицинска комисија составена од лекари, хирурзи, невролози, психијатри, офталмолози, отоларинголози, стоматолози и, по потреба, други специјалисти.
Овие комисии донесуваат заклучоци врз основа на испитувања и прегледи, а можат и да го упатат лицето на дополнителна проценка во клиника или болница.
Доколку војникот биде прогласен за неспособен за служба и не сака да остане во армијата, тој се отпушта од службата. За војниците кои потпишале доброволен договор со војската, класификацијата „делумно способен“ исто така може да доведе до отпуштање – а може да произлезе од болести како ХИВ, туберкулоза, рак и ментални заболувања, како и од губење на прсти. Сепак, според правните случаи што ги разгледа рускиот сервис на Би-Би-Си, ова не изгледа дека важи за оние што се пријавиле како затвореници.
Во пресудата за случајот на поранешниот затвореник Рустам Фарзалиев, Воениот суд на Јужниот округ одлучи дека неговото кривично досие го спречува да ја напушти службата, иако бил прогласен за „делумно способен“ поради „општествено значајно заболување“. Ова всушност ги заробува поранешните затвореници бидејќи им овозможува да бидат третирани како „циничен потрошен материјал“ во војната, вели Сергеј Кривенко, директор на групата за човекови права „Граѓанин. Армија. Право“.
ВОЈНАТА БАРА ВОЈНИЦИ Војната бара регрутација или мобилизација на стотици илјади способни мажи, при што на оние што се подготвени да се пријават им се ветуваат добри плати – привлечна понуда во време кога луѓето се соочуваат со растечки трошоци за живот. Испраќањето патриотски пораки, исто така, одигра голема улога, додека затворениците, бегалците и странските борци помогнаа да се зголеми бројот на војници.
Сепак, во последните месеци, неколку независни руски медиуми објавија дека бројот на луѓе кои се подготвени да потпишат договори со Министерството за одбрана почнал да се намалува.
Руската служба на Би-Би-Си ги идентификува и изброи руските војници кои загинале во конфликтот во проект со независниот медиум Медиазона. Во јули, бројот на идентификувани и именувани достигна 233.200, додека вистинските бројки на загинатите се секако многу поголеми. Сега, очигледно како одговор на бројни жалби, Министерството за одбрана поднесе нов предлог со кој ќе се формализираат овие воени директиви во закон.
Адвокат од Коалицијата „Повик на совеста“, која им помага на регрутите, војниците по договор и мобилизираните лица, со чудење изјави дека „тие во основа сакаат да ја заменат воено-медицинската комисија со обичен медицински преглед“. Правен експерт, кој сакаше да остане анонимен, истакна дека ова укажува оти Русија сака да обезбеди пополнување на армијата со човечки ресурси на долг рок. „Тоа значи дека ова веќе не се смета за привремена мерка. Тие се подготвуваат да војуваат на овој начин со децении“, рече тој.
Предлог-законот мора да биде одобрен од Димата пред да стапи на сила.
Неодамна, американскиот Центар за стратешки и меѓународни студии (CSIS) процени дека имало дури 450.000 загинати руски војници и вкупно 1,4 милиони жртви на бојното поле откако Русија ја започна инвазијата во февруари 2022 година.
Уште од почетокот на војната, кога беа повикани стотици илјади резервисти, се поставуваа прашања за нивната можност да се спротивстават на мобилизацијата поради здравствени проблеми. Серија воени директиви од Министерството за одбрана го ограничија користењето на официјални медицински комисии – со рана наредба дека мобилизираните мора да поминат лекарски преглед по пристигнувањето во воена единица „со цел да се елиминира можноста за заразни болести, како и повреди и болести што ја спречуваат мобилизацијата“. Целокупната медицинска комисија ќе го прегледа само мобилизираното лице кое е прогласено за „неспособно“.
Во еден правен спор, резервистот Дмитриј Јелкин тврдеше дека бил прогласен за „способен за должност“ врз основа на медицински картон од пред 11 години и дека неговата здравствена состојба во тоа време не била правилно оценета.
Во друга наредба потпишана во јуни 2023 година, војниците отпуштени од болница или враќани од воено боледување требало да бидат прогласени за способни, неспособни или делумно способни од страна на дежурниот болничар или лекарот на единицата – а не од страна на целосен медицински одбор.
Во друг случај, поранешниот затвореник Виталиј Камењук бил прогласен за способен за служба врз основа на мислењето на невролог. Тој одбил поформална проценка, иако оригиналниот сертификат за неговата повреда ја опишувал неговата состојба како „сериозна“, а самиот изјавил дека раката целосно му ја изгубила функционалноста.
