Исклучувањата на Интернетот значи губење на работа за сите оние кои до сега работеле од дома. Цел на иселувањето е главно Србија
ЕВГЕНИЈ ДЈУКОВ
Блокиран интернет, сè поскапи трошоци за живот и нови стравови за личната безбедност: сè повеќе руски граѓани размислуваат за емигрирање. ДВ разговараше со луѓе кои се подготвени да ја напуштат земјата.
Социолошките анкети во Русија открија нов бран на интерес за емиграција. Не е толку висок како на почетокот на војната против Украина во 2022 година, но според истражувачите е постабилен, иако помалку интензивен. Растот е забележан од март – во позадина на постојани исклучувања на интернетот и зајакнување на блокадите на мрежата.
Токму таму темата за емиграцијата станува сè попопуларна. Луѓето што работат во ИТ секторот и особено во креативните професии зборуваат за растечко чувство на нестабилност: од технички ограничувања, до грижи за нивната професионална иднина, до ризик од губење на работата поради блокираниот интернет. Преферираните патишта остануваат традиционални – Ерменија и Србија, но исто така и Белорусија и Казахстан.
КАКО АСТРОНАУТ БЕЗ ВРСКА Михаил, 30-годишен специјалист за маркетинг на социјални медиуми од Москва (неговото име е променето – ур.) признава дека веќе двапати ја напуштил Русија – прво поради војната, а потоа поради мобилизација.
Михаил работел во областа на дигиталниот маркетинг и до неодамна се обидувал да се прилагоди на ограничувањата. На почетокот, блокадите ги доживувал едноставно како непријатност, но со текот на времето ситуацијата се променила – блокирањето на социјалните мрежи во Русија едноставно не му дозволува да работи. „Го губите вашиот алат, се чувствувате како астронаут без врска“.
Тој размислува да замине за Ерменија или Србија, но се надева дека ќе најде сигурна VPN мрежа што може да се справи со блокадите за да не мора да замине.
ВЕЌЕ НЕ СУМ ТУКА МЕНТАЛНО 33-годишната Жана (името на жената е исто така променето – уред.), која работи во маркетинг, вели дека почнала да размислува за заминување веднаш по почетокот на војната, но потоа останала од лични причини. Тие сега пропаднале, а сега нејзината загриженост не е толку за нејзината професионална иднина, колку за ризикот од губење на контакт со нејзините роднини и најблиски.
Според неа, ограничувањата во дигиталната средина веќе станале вообичаени во Русија и не предизвикуваат силен шок. Но, таа се плаши дека блокадите ќе станат толку тотални што ќе ја изгуби работата. Жана вели дека компаниите ги намалуваат своите буџети, а во исто време, приходите на специјалистите опаѓаат. „Станува покомплицирано со буџетите за маркетинг – многу спонзори почнаа да ги намалуваат платите и бонусите затоа што се обидуваат да преживеат“.
Жана планира да оди во Азија – во Виетнам или Тајланд, да „одмори малку од бескрајните грижи“, а оттаму да се упати кон Србија. Таа ја избрала оваа земја поради нејзината пристапност, релативно разбирливите правила за легализација и можноста за работа од дома.
„Ментално, повеќе не сум тука“, вели жената за ДВ. Таа сака трајно да емигрира од Русија – не верува дека во земјата ќе се случат радикални промени во блиска иднина. „Некој како него ќе дојде да го замени овој претседател, сè ќе се распадне“.
КОГА ГО ИСКЛУЧИЈА ИНТЕРНЕТОТ СЕ СТАНА ЈАСНО Елена, 27, (името е променето – ур.), која работи во банка во Санкт Петербург, долго се двоумеше помеѓу различните опции за емиграција. Но, по серија прекини на мобилниот интернет во нејзиниот град, таа брзо донесе одлука, вели младата жена за ДВ.
„Бев надвор и мојот интернет едноставно престана, ја изгубив целата врска. Не можев да се најавам во апликацијата на банката“, се сеќава таа. Потоа реков – не може повеќе вака.
И таа размислува да се насели во Србија – во Белград или Нови Сад, каде што цените се прифатливи и лесно може да ги легализира своите документи. Се надева дека ќе најде работа што ќе ѝ овозможи да работи од дома. „Ќе работам, ќе живеам, ќе се навикнам на новата реалност и ќе ја гледам мојата татковина со страв.“
ПОМЕЃУ ВОЗНЕМИРЕНОСТ И ЗАМОР 33-годишната уметница и професорка по англиски јазик Ана (вистинското име на жената е различно – ур.) ја опишува својата состојба како мешавина од вознемиреност и замор. Таа вели дека нејзиното чувство на несигурност се засилило по нападите со беспилотни летала во нејзиниот регион во јужна Русија.
За неа, најреална опција за заминување е Белорусија – поради близината на јазикот и културата. Паралелно, таа размислува и за Србија, но признава дека оваа опција ѝ се чини покомплицирана и помалку достапна – се грижи дали ќе може да добие престој, бидејќи нема постојан приход. Ана вели дека станува сè потешко за неа да организира онлајн часови со своите ученици поради нестабилниот интернет.
ПО БРАНОТ ОД 2022 – КОЛКУ РУСИ СЕ ВРАТИЛЕ? Според различни проценки, помеѓу половина милион и еден милион луѓе ја напуштиле Русија во 2022 година. Официјалните бројки од Руската статистичка служба се пониски: 419.000 до почетокот на септември, а за целата година – 668.000. Ова е многу повеќе отколку во периодот помеѓу 1993 и 2001 година. Во исто време, независните проценки укажуваат на многу поголем одлив. Според извори на Форбс, за само две недели по објавувањето на делумната мобилизација на 21 септември 2022 година, веројатно околу 700.000 луѓе ја напуштиле Русија. Во следните години, бројките се намалиле: во 2023 година, според официјалните податоци, заминале 450.000 луѓе, во 2024 година – 423.000. Околу десет проценти потоа се вратиле во Русија, според резултатите од мониторингот на Институтот за применети економски истражувања на РАНЕПА.
(DW)
