Недостатокот на гориво веќе се чувствува во Русија, бидејќи, рафинериите за нафта се исклучуваат од работа по нападите со украински беспилотни летала. Недостатокот е најприсутен во Крим, но кризата би можела да се прошири и на други региони во јули и август. Во меѓувреме гориво мсовно се увезува од Белорусија
ОЛЕГ ЛОГИНОВ
.Русија се соочува со продлабочување на недостигот на гориво. Украинските напади со беспилотни летала врз рафинериите за нафта ги нарушија снабдувањето со гориво во голем број региони. Прекините се чувствуваат првенствено на југот на земјата, но и во централна Русија, вклучувајќи ги Москва и Санкт Петербург. Властите во анектираниот Крим, каде што ситуацијата е најнапната, воведоа строги ограничувања.
И ова би можел да биде само почеток – притисокот врз пазарот на гориво ќе се интензивира во наредните месеци. Во лето, побарувачката за бензин и дизел во Русија традиционално се зголемува поради земјоделските работи и празничната сезона. Доколку интензитетот на нападите со беспилотни летала не се намали и оштетените рафинерии за нафта не успеат да го вратат нормалното работење, локалните прекини ризикуваат да ескалираат во криза од големи размери.
КАДЕ ВО РУСИЈА НЕМА ГОРИВО? Во текот на изминатите две недели, прекини во снабдувањето со гориво се случија во повеќе од десет руски региони, според јавно достапни извори истражувани од DW. Во голем број случаи, бензинските пумпи воведоа ограничувања или целосно престанаа да продаваат бензин. Најтензична е ситуацијата во анектираниот Крим. Акутен недостиг на гориво таму се појави поради фактот што нападите со беспилотни летала го нарушија сообраќајот на автопатот што го поврзува полуостровот со Ростовскиот регион и е еден од клучните правци за снабдување со гориво.
„Логистичка блокада“ – вака украинскиот министер за одбрана Михаил Федоров ги опишува нападите на транспортните правци што го поврзуваат Крим со Русија. Безоловен бензин таму веќе се продава со купони, а според локалните медиуми, најголемите синџири на бензински пумпи не го продаваат на поединци повеќе од една недела. Од бензинот А92, кој не е погоден за сите автомобили, не може да се купи повеќе од 20 литри. Веќе се појави црн пазар. На интернет се објавуваат реклами за продажба на бензин по 200-350 рубљи за литар – по просечна цена на бензинските пумпи од 78 рубљи.
Дури15 бензински пумпи во регионот Краснодар престанаа да продаваат гориво. Ова е сè уште мал број – според локалните власти, во регионот има околу илјада бензински пумпи. Сепак, жителите се жалат на социјалните мрежи дека бензинот периодично исчезнува дури и на оние бензински пумпи кои официјално не објавиле прекин на продажбата. Тие го припишуваат ова на приливот на возачи од Крим кои пристигнуваат во регионот Краснодар за да наполнат гориво.
Прекините, иако поблаги, ја зафатија речиси целата земја. Во повеќето случаи, станува збор за мали бензински пумпи кои не се поврзани со нафтени компании. Сè уште не се зборува за криза во целосен обем. Но, жалбите растат, а цените на бензинските пумпи полека растат.
ШТЕТАТА ПРЕДИЗВИКАН ОД УКРАИНСКИ НАПАДИ Речиси секоја година на крајот на летото, Русија се соочува со недостиг на гориво од одреден степен. Во 2026 година, преткризната ситуација почна да се обликува дури и пред целосно да се активираат сезонските фактори – нападите со беспилотни летала започнаа порано и се чинеше дека се поефикасни. Според пресметките на Блумберг, осум од десетте најголеми руски рафинерии за нафта беа нападнати само во мај, а некои од нив – на пример, фабриките на Лукоил во Нижни Новгород и Перм – беа нападнати по втор пат.
Руска статистика за производството на гориво е предимно засекретена.
Сепак, некои податоци сè уште се објавуваат – и тие укажуваат на сериозен пад во споредба со минатата година. Според информациите од руската статистичка служба Росстат, производството на нафтени производи во април 2026 година се намали за 9% во споредба со април 2025 година. Во мај, според проценките на Блумберг, падот беше уште позначаен – 13% во споредба со нивото од минатата година.
ВЛАСТИТЕ СЕ ПОДГОТВУВААТ ЗА РАСТЕЧКА КРИЗА СО ГОРИВОТО
Во просек, руските компании произведуваат повеќе гориво отколку што е потребно за домашна потрошувачка. Но, како што расте побарувачката, вишокот ќе се намали. И ако рафинериите за нафта продолжат да пропаѓаат, недостигот на гориво може да стане системски. Учесниците на пазарот веќе предупредуваат за ова. „Изразен дефицит на гориво во моментов е забележлив само на Крим – во остатокот од Русија сè уште има резерви, но моменталната понуда не е доволна“, изјави извор поврзан со пазарот на гориво за рускиот весник Комерсант. „Ако ситуацијата не се подобри, до крајот на јули или почетокот на август недостигот ќе опфати многу повеќе региони“.
Руското Министерство за енергетика создаде посебен штаб за „обезбедување стабилно и ефикасно работење на целиот горивен и енергетски комплекс во земјата“. Сè уште не е јасно какви конкретни мерки ќе преземе овој штаб. Претходно, властите веќе воведоа забрана за извоз на бензин – нешто што беше направено претходно, а потоа и за авијациски керозин – нешто што никогаш порано не се случило. Меѓународната берза за стоки и суровини во Санкт Петербург забележува значително зголемување на снабдувањето со бензин од Белорусија.
Размерите на растечката криза сè уште се нејасни. Најверојатно, горивото ќе поскапи, но не нагло: малопродажните цени на бензинот во Русија се строго регулирани од државата. Поединечните независни бензински пумпи и малите синџири може привремено да се затворат за да не работат со загуба. Ситуацијата во Крим најверојатно ќе остане напната – освен ако украинската армија не ја укине „логистичкта блокада“.
Во исто време, штетата за руската држава засега останува ограничена, според експертот Исак Леви: нафтата што не може да се преработи во земјата се извезува. Украинските беспилотни летала напаѓаат и руска извозна инфраструктура, но досега овие напади немале значително влијание врз нејзиното работење. Покрај тоа, според податоците на Блумберг, на почетокот на јуни, обемот на извоз на руска нафта по море достигна највисоко ниво од почетокот на војната.
(DW)
