Тие се државјани на трети земји кои се бореле на страната на Русија и биле заробени во Украина. Нивните приказни сведочат за криминалните методи на регрутирање во руската армија и обемот на овие злоупотреби.
Бидејќи ѝ се потребни војници за да ја продолжи војната против Украина. Регистрирани се до април годинва над 28 илјади луѓе од 136 земји
КРИСТИЈАН ТАЛ
Русија активно регрутира странци во армијата – преку измама, уцена, насилство и други нелегални методи. Честопати, ваквите дејствија можат да се класифицираат како трговија со луѓе. До овие заклучоци дојдоа активисти за човекови права од организацијата „Амнести интернешнл“ врз основа на резултатите од истрагата што ја спроведуваат од 2024 година.
КОЛКУ СТРАНЦИ СЕ БОРАТ ВО УКРАИНА НА РУСКА СТРАНА Од почетокот на целосната воена инвазија на Украина, Русија регрутирала „илјадници странски државјани од земји со ниски приходи, како и мигранти и бегалци кои веќе живеат во Русија“, се наведува во извештајот на активистите за човекови права. Според податоците од украинскиот координативен штаб за воени заробеници, до крајот на април 2026 година, Киев „идентификувал над 28.000 луѓе од 136 земји кои се приклучиле на армијата на Руската Федерација и се борат против Украинците“.
Помеѓу 2024 и 2026 година, активистите за човекови права шест пати посетија два логора за воени заробеници во Украина, каде што се сретнаа со 15 граѓани на трети земји кои се бореа на страната на Руската Федерација: Куба, Колумбија, Бразил, Египет, Сиера Леоне, Шри Ланка, Сомалија и Јужна Африка.
Скоро сите странци кои разговараа со активисти за човекови права во логорите за воени заробеници зборуваа за злоупотребите со кои се соочиле кога биле регрутирани да служат во руските вооружени сили и испратени на фронтот. Само тројца потврдија дека потпишале договор, разбирајќи дека тоа е воена служба и дека ќе бидат испратени во воена зона.
КАКО И ЗОШТО СТРАНЦИТЕ ЗАВРШУВААТ ВО РУСКАТА АРМИЈА
Ана Рајт, специјалист за Источна Европа и Централна Азија на Амнести Интернешнл, истакнува дека некои од нив споменале дека биле водени првенствено од „финансиски мотиви“. Ова го потврдува и раководителката на огранокот на Амнести Интернешнл во Украина, Вероника Велч. Друга причина е чувството дека луѓето се „заробени во своите земји, неспособни да заминат поради визи и финансиски ограничувања“. Некои беа мотивирани од можноста да добијат руски пасош, „кој во некои делови од светот сè уште се смета за престижен“.
Активистите за човекови права посочуваат на два главни начина на кои странците се приклучиле на армијата на Руската Федерација и завршиле на фронтот. Првата опција: регрутерите ги контактирале своите потенцијални жртви надвор од Русија, честопати во нивната матична земја. Тие ги намамувале мажите со ветувања за работа во Русија во цивилниот сектор: на пример, како возачи, готвачи, обезбедувачи, градежни специјалисти, па дури и во ИТ секторот. На оние кои сакале им биле понудени високи плати и можност брзо да добијат руско државјанство. Сепак, по пристигнувањето во Москва, биле притиснати да потпишат некаков вид договор составен на руски јазик. Многумина потоа биле испратени на полигони за обука за површна воена обука, а оттаму на фронтовските линии во Украина.
Еден од граѓаните на Шри Ланка со кои авторите се сретнале во март 2026 година во логорот за воени заробеници и кого го нарекуваат со измисленото име „Налин“, рекол дека „пријател“ од Шри Ланка го запознал со „агент за регрутирање“ – граѓанин на истата земја. Според човекот, станувало збор за работа како обезбедувач во цивилен објект. Агентот организирал лет до Москва за Налин и уште 58 други мажи од Шри Ланка. Луѓето што ги пречекале на московскиот аеродром ги однеле на друго место, веројатно во близина на главниот град, каде што им биле дадени документи за потпишување на руски јазик. Ниту една од придружничките не зборувала англиски или синхалски (официјалниот јазик на Шри Ланка). Налин не разбирал што се случува. Очигледно, меѓу документите потпишани од него и неговите сонародници бил и договор за воена служба. По површна обука, исто така спроведена на руски јазик, бил испратен на фронтот во Украина.
ВЕТУВАЊЕ ЗА РАБОТА ВО ПОЛСКА КАКО ИЗМАМА Приказната за „Јозеф“ од Јужна Африка е уште понеобична, вели неговата сопруга. Кон крајот на 2025 година, тој аплицирал преку интернет за работа како возач на камион во Полска. Преку WhatsApp го контактирала „агентката за регрутирање Анџелина“. Според сопругата на жртвата, тие биле изненадени што му бил организиран лет до Москва, иако во огласот за работа било наведено дека локацијата е во Полска. Анџелина рекла дека Јозеф ќе мора да го земе камионот во Москва и да го одвезе до Полска, која таа ја нарекувала „соседна земја на Русија“.
На аеродромот, тој сретнал друг јужноафрикански државјанин кој исто така патувал кај истиот „работодавач“. Од тој момент, во декември 2025 година, врската со „агентот“ била прекината. „По пристигнувањето во Москва, сите негови работи биле одземени (…) Му рекле дека нема да оди во Полска, туку ќе стане војник“, вели сопругата на Јозеф. Според неа, нејзиниот сопруг немал воено искуство и неговата обука била многу лоша. „Му ветија дека ќе биде платен за неговата служба, но тој никогаш не добил никакви пари“, додава таа. Друг начин за регрутирање странци за служба во руските вооружени сили: вршење притисок врз мигрантите кои веќе се во Русија и имаат проблеми со документите или финансиски тешкотии. Честопати, на таквите кандидати им се нуди да потпишат договор, па дури и да добијат руски пасош потоа, или да се соочат со строги казни, дури и до протерување од Руската Федерација.
Активистите за човекови права бараат итен прекин на методите на нелегално регрутирање во руската армија и поврзаните злоупотреби, одговорните – без разлика дали се приватни регрутери или посредници, државни службеници или армиски команданти – да бидат повикани на одговорност и да им се исплати надомест на жртвите.
(DW на бугарски)
