САФЕТА БИШЕВАЦ
Унгарците, како и многу нивни соседи, немаат симпатии и доверба кон прогресивните или социјалдемократските идеи, претпочитајќи конзервативни, што е сосема легитимно, сè додека овие десничари се демократи, не ги кршат демократските принципи и не ги присвојуваат државните институции. Кога го прават тоа, тие стануваат „Орбан“
Можеби Александар Гајовиќ, поранешен новинар и државен секретар во Министерството за информации, е во право кога, коментирајќи ги резултатите од унгарските избори, рече дека е „многу грубо“ да се радуваш на нечиј пораз. Сепак, не се согласувам со тоа. Грубо е да навредуваш, пцуеш, плукаш на улица, да се туркаш преку ред, да се потсмеваш на послабите… Но, радувањето на поразот на Виктор Орбан по 16 години автократско владеење, за кое многу Унгарци тврдат дека е обележано со корупција, кршење на човековите права, злоупотреба на државните институции, во никој случај не е грубо. Или можеби сум груба?
Го очекував поразот на Орбан речиси исто колку и победата на Зоран Мамдани на изборите за градоначалник на Њујорк. Немам никаква корист од поразот на Орбан, особено не од победата на Мамдани, но едноставно не ги сакам автократите кои ја злоупотребуваат својата наводна борба за нација, религија, раса, традиција, за лични, честопати материјално многу профитабилни бенефиции. Затоа се радувам на секој нивни пораз. Петер Маѓар ќе влезе во историјата како човекот што го победи Орбан, тој не е политичар со чии ставови се согласувам, бидејќи и тој е десничар, но го победи Фидес. Убедливо.
Унгарците, како и многу нивни соседи, немаат симпатии и доверба кон прогресивните или социјалдемократските идеи, претпочитајќи конзервативни, што е сосема легитимно, сè додека овие десничари се демократи, не ги кршат демократските принципи и не ги присвојуваат државните институции. Кога го прават тоа, тие стануваат „Орбан“. Се радувам на победата на Унгарците затоа што сум среќна кога луѓето се весели, оптимисти, имаат надеж за подобро утре … Сето тоа го видовме на улиците на прекрасната Будимпешта во недела навечер. Се надевам само дека нема да бидат разочарани, дека ќе разберат дека промените не се лесни и дека ќе биде тешко и болно да се исправат грешките на Орбан. Се радувам на победата на Унгарија, затоа што тоа е победа на Европа, пораз на Трамп и Путин.
Доволно причини за радост, но што и дали нешто може да научи Србија од своите соседи? Прво и најважно, ничие владеење не е вечно, а второ, народот е посилен од која било автократија. Сепак, се плашам дека ние во Србија лесно се повикуваме и се обидуваме да копираме разни „рецепти“ од непосредната или далечната околина. Сакаме да анализираме дали различни случаи се применливи во нашата земја, црногорски, македонски, сега унгарски, а владата порано нè плашеше со украински. Секако тие примери можат да ни бидат корисни, но самото копирање не е можно, бидејќи, секоја земја е различна. Да го парафразирам Толстој, сите среќни земји си личат, секоја несреќна е несреќна на свој начин. И тој мора да најде излез од несреќата.
За почеток, Маѓар е пелетувач од Орбановата Фидес. Дали опозициски настроената јавност во Србија би прифатила прелетувач од Вучиќ? Ве потсетувам дека досега најпознатиот пример за привремен „прелет“ беше Зорана Михаиловиќ. Маѓар ја „исчисти“ претходната опозиција, која со години не успеа да го победи Орбан. Многу опозициски партии дури и не учествуваа на изборите, сфаќајќи дека само унгарската Тиса може да го победи Орбан. Дали опозицијата на Србија треба да се повлече во корист на студентите, за кои се смета дека имаат поголеми шанси да го победат Вучиќ? Можеби, но не треба да заборавиме дека унгарскиот изборен систем е таков што сигурно би ги уништил опозициските партии, па затоа сакаа – не сакаа, многу од нив мораа да се повлечат.
Маѓар се наметна преку напорна работа, директен контакт со луѓето, оптимизам, својата личност, што би можело да значи дека за студентското движење, во догледно време, тие треба да го претстават својот „лидер“ на јавноста. Млад, паметен, елоквентен, убедлив, кој ќе им понуди на граѓаните програма, идеи и надеж.
Што се однесува до Вучиќ, не се грижам за него. Пријателот Орбан си замина, но Јанша се чини дека се враќа на власт во Словенија.
(vreme.com)
