Радев ќе биде помалку евроентузијастичен отколку што ќе сака да гиобнови односите со Москва. Ова е една од тезите на странските наблудувачи
МИНА КИРКОВА
Под насловот „Избори во Бугарија: Радев – умерен Орбан?“, едно издание објави статија на англиски јазик за Румен Радев уште во пресрет на изборите. Две други странски публикации, исто така, се фокусираат на гласањето во Бугарија. Еве ги цитираме пасуси:
„Румен Радев се надева дека ќе успее таму каде што другите не успеаја – тој ветува ’бескомпромисна борба против корупцијата, економска политика способна да ги заштити најранливите од инфлација, но и конзервативен пристап кој е помалку евроентузијастичен, а алудира на можно затоплување на односите со Руската Федерација’. Сето ова ги тера многумина да зборуваат за потенцијален нов Орбан во срцето на Европската Унија, читаме во обемна статија од Франческо Мартино, објавена на веб-страницата на Опсерваторијата за Балканот и Кавказот, со седиште во Италија – дел од Центарот за меѓународна соработка. Насловот е „Избори во Бугарија: Радев – умерен Орбан?“.
ПОРАНЕШНИОТ ПРЕТСЕДАТЕЛ И НЕГОВАТА НАДВОРЕШНА ПОЛИТИКА Во областа на надворешната политика, најконтроверзни аспекти беа ставовите на Радев за руската инвазија на Украина додека тој сè уште беше претседател, пишува авторот. Иако официјално ја осуди агресијата на Кремљ, Радев без двоумење се спротивстави на воената помош за Киев и ја поддржа потребата од излез од конфликтот со продолжување на дијалогот со Москва. Став што во летото 2023 година го доведе до директна и емотивна конфронтација со неговиот украински колега Володимир Зеленски за време на официјалната посета на украинскиот претседател на Софија, се сеќава Мартино.
Во својата статија за Опсерваторијата за Балканот и Кавказ, тој пишува и за сомневањата на сегашната привремена влада за можно руско мешање во изборниот процес, што го натера „поранешниот претседател да зборува за можно „романско сценарио“ моделирано според неодамнешните контроверзни претседателски избори кај северниот сосед. Ова сценарио, според Радев, би можело да биде обид да се одземе изборната победа од „Прогресивна Бугарија“ (неговото движење кое прво имаше име „3март“, инаку празник во Бугарија кога се слави ослободувањето на Бугарија од страна на руската војска).
Потсетуваме дека во романскиот случај, судовите во земјата утврдија странско мешање во изборниот процес, што доведе до откажување на претседателските избори и закажување на нови.
СОМНЕВАЊЕ ВО РУСКО МЕШАЊЕ ВО ИЗБОРНАТА КАМПАЊА?
Независното издание „Инсајт њуз медија“, специјализирано за вести од Украина и Источна Европа, исто така се осврнува на сомневањата за руско мешање во бугарските избори. Во статијата насловена како „Изборна стратегија на Русија во Бугарија: Пет наративи, една цел“, го читаме следново: „Група про-Кремљ медиуми спроведуваат агресивна информативна кампања, но не за да ги информираат бугарските гласачи, туку за да влијаат врз нив од што да се плашат, на кого да веруваат и дали воопшто да се потрудат да излезат на гласање“.
Според публикацијата, кампањата се базира на пет главни наративи, кои се насловени: „Русија е наш ослободител, Брисел е наш нов окупатор“; „НАТО ја претвори Бугарија во цел, а не во заштитен сојузник“; „Секој лев испратен во Киев е украден од бугарските пензионери“; „Патриотот и колаборационистот“; „Западот ќе ја остави Бугарија сама да се грижи за себе“.
ДАЛИ РАДЕВ ЗАВИСИ ОД ПОТЕНЦИЈАЛНО ВИСОКАТА ИЗЛЕЗНОСТ НА ГЛАСАЧИТЕ? Во статијата на новинарот Франк Штир, објавена на новинската веб-страница на германскиот Бундестаг „Das Parlament“, се разгледуваат и изборите во Бугарија и амбициите на поранешниот претседател. „За време на неговиот претседателски мандат, Радев постојано беше обвинуван од последователните влади дека не е задоволен од претставничката улога предвидена со Уставот за шефот на државата, дека се меша во секојдневните политички работи и дека очигледно има амбиции за функцијата премиер“. Сепак, неговите високи рејтинзи веројатно се знак дека со овие критични интервенции тој ги освоил симпатиите на многу Бугари и станал зрак надеж за оние кои сакаат крај на спиралата на распаѓање на коалиции, оставки и нови избори, додава германскиот новинар.
Конечниот успех на Радев веројатно ќе зависи пред сè од тоа колку ќе успее да привлече луѓе на гласачките места кои претходно не гласале. Според социолозите, излезноста на гласачите, која падна на рекордно ниско ниво од 34 проценти на претпоследните избори во јуни 2024 година, би можела значително да се зголеми на над 50 проценти на претстојните избори.
Франк Стир истакнува дека Румен Радев бил номиниран за претседателски кандидат во летото 2016 година од страна на Бугарската социјалистичка партија и нагласува дека пред тоа бил „целосно непознат генерал-мајор и командант на бугарските воздухопловни сили“. Авторот пишува дека за време на неговите два претседателски мандати Радев се отуѓил од социјалистичката партија, а на 19 април можел да украде многу од нејзините гласачи.
Во статијата на Опсерваторијата за Балканот и Кавказ се истакнува дека неизвесноста околу тоа кои сили ќе успеат да го преминат изборниот праг и да влезат во следниот парламент може значително да го комплицира или дури и да го оневозможи формирањето стабилно мнозинство. „Ова би го отворило патот за нови предвремени избори – многу реална перспектива во Бугарија и исход што е далеку од охрабрувачки за оние како Радев, кои ветуваат дека ќе отворат нова страница во историјата на земјата“.
