Децата одеа сами на училиште од прво одделение. Играа на отворен простор со врсниците од соседството. Умееја кога ќе пораснат дапоправаат работи дома или да ги заменат родителите во нивните занаети и обврски
Луѓето што пораснале во тие децении живееле без паметни телефони, се потпирале на фиксни телефони и ги следеле општествените правила што можеби се тешки за замислување за помладите генерации денес. Технологијата, безбедносните стандарди и културните очекувања се променија толку многу што многу работи што се сметале за сосема нормални во 80-тите и 90-тите години денес би изгледале чудно, па дури и опасни, пишува YourTango.
- Луѓето пушеле речиси насекаде, вклучително и во затворените јавни простори
Денес, луѓето знаат колку е опасно пушењето. Постојат кампањи низ целиот свет за да се охрабрат луѓето да се откажат од пушењето, а постојат многу начини да се откажете од пушењето. Сепак, пушењето порано беше вообичаено. Имаше дури и автомати од кои можевте да купите цигари. Неверојатно, нели?
- Луѓето доаѓаа во вашата куќа без да се најават
Порано беше сосема нормално само да одите во куќата на пријател ако ви е здодевно или имате прашање за нив. Или ќе се јавите на неговиот фиксен телефон, а можеби ќе се јави друг член на семејството, па прво ќе мора да разговарате со него.
Денес, тоа повеќе не е случај. Луѓето сега си праќаат пораки кога сакаат да дојдат, а деновите кога можевте едноставно да „застанете“ речиси се минато. Нема потреба да се јавувате на нечиј фиксен телефон и да разговарате со неговите родители ако можете да го избегнете тоа.
- Луѓето се согласувале на состаноци на слепо без претходно да се пронајдат на интернет
Во минатото, луѓето ги запознавале своите пријатели со луѓе за кои сметале дека ќе бидат добра двојка без многу размислување. Иако тоа сè уште се случува, состаноците на слепо не се толку чести денес.
Социјалните мрежи ни овозможуваат лесно да ги пронајдеме пријателите на нашите пријатели и да дознаеме за нив. Луѓето сè уште запознаваат непознати преку апликации за запознавање, но сега можат да пребаруваат профили, да пребаруваат на социјалните мрежи и да разговараат онлајн пред да се согласат да се сретнат во живо, на јавно место.
- Од луѓето се очекувало да се облекуваат убаво кога излегуваат во јавност
Луѓето што растеле во 80-тите и 90-тите често биле учени дека пижамите се само за спиење.
Дури кон крајот на 90-тите и почетокот на 2000-тите пижамите се вратија како дел од секојдневната гардероба. Затоа може да им изгледа изненадувачки лежерно некому кога ќе видат лице кое доаѓа на училиште, продавница или на некој друг јавен простор во влечки и пижами.
- Возачите користеле хартиени мапи за да се снајдат
Без мобилни телефони, немало GPS. Луѓето навистина морале да користат хартиени мапи кога посетуваа град како турист.
Во минатото, луѓето немале друг избор освен да ја користат мапата, додека денес ја користите само ако вашиот телефон се испразни и сте го заборавиле полначот дома. GPS не им стана достапен на цивилите сè до почетокот на 2000-тите, па затоа читањето хартиени мапи е вештина што ја имаат претежно постарите генерации денес.
- Луѓето ги меморираа телефонските броеви
Бидејќи луѓето имаа само домашни телефони, тие ги меморираа броевите на своите пријатели и членови на семејството. Или ги запишуваа некаде каде што лесно можат да ги најдат.
Денес, ретко е луѓето да запомнат нечиј телефонски број.
- Децата се движеа без придружба на возрасни
Речиси секој возрасен што го познавам вели дека одел на училиште сам уште во второ одделение од основно училиште, дури и во големите градови. Денес тоа е речиси незамисливо.
Многу родители денес се чувствуваат помалку удобно да ги остават своите деца да одат сами, бидејќи, безбедносните стандарди и начинот на кој се гледа на родителството се променија. Ова отвора прашање што ги предизвикува родителите денес тие да сакаат нивните деца да бидат независни, но во исто време сакаат тие да бидат – безбедни. Децата од 80-тите и 90-тите години не се соочуваа со таква дилема.
- Луѓето редовно возеа автомобили без да носат безбедносни појаси
Безбедносните појаси се задолжителни во автомобилите од 1968 година, но луѓето навистина не ги користеа сè до средината на 90-тите.
Мислам, зошто да се користат ако не беше задолжително? Патниците можеа едноставно да легнат на задното седиште ако им се допаднеше.
- Исчезнатиот пепелник
Во речиси секоја соба во поранешна Југославија, овој предмет беше гордо изложен на полица или во витрина.
Тоа е кристален пепелник – обично тежок, елегантен и уметнички изработен. Тој бил симбол на елеганција и гостопримство.
Им се нудел на гостите со шолја кафе и домашни колачи, а за време на празниците ја украсувал масата заедно со кристални чаши и чипкани салфетки. Често бил подарок за свадби или годишнини, а речиси секоја домаќинка имала барем еден, пишува Govori.se. Денес, речиси и не ги гледаме повеќе, освен можеби во витрините на нашите родители и баби и дедовци.
- Големата улога на соседството
Детството во Југославија било многу различно од детството денес. Бело обележано со специфични социјални, политички и економски услови што го обликувале секојдневниот живот на децата.
Заедницата играла силна улога во тоа време, соседите се познавале и си помагале. Децата играле надвор, во дворовите, на улиците и во природата. Имале многу слобода да играат на отворено.
Популарни игри биле фудбал, криенка, ластик, школки и разни игри со топка. Друштвените игри и читање книги биле исто така многу распространети. Киното и театарот биле достапни и омилени форми на забава. Еве што пишува словенечкиот митрополит за изминатите 35 години и повеќе.
- Практични вештини
Во минатото, децата исто така биле подготвувани поинаку за животот, па се чини дека во тоа време многу поединци имале одредени вештини кои би биле многу корисни и денес, но за жал тие се изгубени. Со технолошкиот напредок и промените во животниот стил, денешните деца повеќе не ги усвојуваат оние што некогаш биле сосема саморазбирливи.
Во Југославија, децата биле многу повешти во практичните вештини што им користеле во текот на целиот живот: шиење, плетење, везење, готвење, работа во земјоделството, поправка на електронски уреди и вршење домашни работи. Додека достигнале зрелост, тие поседувале широк спектар на знаења што им овозможувале подобро да се грижат за себе.
Во денешното општество од типот на потрошувачи, вообичаено е да се купи нова работа кога нешто ќе се скрши. Не беше така во минатото. Децата во Југославија знаеја како да поправаат играчки, облека, обувки, па дури и мебел или домашни апарати. Кога нешто беше скршено или оштетено, поправката беше сигурна.
- Комуникација
Пред појавата на дигиталните уреди, децата поминуваа многу повеќе време во друштво на други луѓе. На овој начин, тие учеа да разговараат со своите врсници во живо, но и со постари и помлади луѓе. Дури и децата кои беа поинтровертни обично можеа да им пристапат на другите и да воспостават контакт.
