Пред летниот распуст, германскиот канцелар испрати пораки за AfD, Трамп и Западен Балкан. Рече, меѓу другото, дека пет земји од Полуостровов чекаат на прием, дека мора да се мисли на тоа и дека тие земји не смеат да се изгубат
И покрај лошите резултати на анкетите, Фридрих Мерц верува дека владејачката коалиција „се снајде“. Пред летниот распуст, тој предупредува да не се гласа за AfD, а има и порака во врска со Западен Балкан.
Годишната летна прес-конференција на германскиот канцелар е еден од последните ангажмани пред Фридрих Мерц да замине на одмор. Конференциската сала во Берлин беше полна, пишува „Дојче Веле“.
Новинарите можеа да го видат канцеларот како сигнализира дека е задоволен од себе – и покрај лошите резултати во анкетите на јавното мислење кои покажуваат поддршка што се движи помеѓу 13 и 20 проценти од оние кои се задоволни од неговата работа и работата на неговата влада составена од демохристијаните (CDU/CSU) и социјалдемократите (SPD).
„Коалицијата си ја најде својата подлога“, изјавува Мерц – и додава: „Резултатите се позитивни. Федералната влада го пронајде својот ритам, и покрај некои критики. Ги исполнивме очекувањата.“ Поточно, Мерц се осврнува на реформите поврзани со пензиите, здравствената заштита и даноците – мерки за кои владата одлучи, но кои парламентот сè уште не ги ратификувал.
Тој ја фали планираната пензиска реформа, која за прв пат вклучува мала компонента на капитални инвестиции. Мерц вели: „Требаше да го направиме ова пред 30 години, исто како Швеѓаните, Данците, Холанѓаните и многу други низ целиот свет кои го направија тоа одамна. Но, сега барем почнуваме.“
Сепак, прашањата на многу новинари – и покрај сите реформи – се вртат околу Алтернатива за Германија (АфД), партија која делумно е на екстремната десница, но која води на анкетите пред септемвриските избори во две покраини во источна Германија. Како Мерц планира да ја спречи екстремната десница да владее со Германија за прв пат?
Мерц првично го избегнува прашањето. Дури кога е притиснат, канцеларот – изненадувачки директно – им се обраќа на гласачите во Саксонија-Анхалт и Мекленбург-Западна Померанија: „Внимателно гледајте. Не потпирајте се само на активноста на социјалните медиуми – каде и да се случува. Наместо тоа, погледнете што се обидува да направи федералната влада.“
Како одговор на прашање од холандски новинар, тој забележува дека, со оглед на националсоцијалистичкото минато на Германија, би било „нешто сосема друго“ ако крајно десничарските екстремисти ја вратат власта.
И покрај анкетите и извештаите за јавното расположение што сугерираат поинаку, Мерц останува уверен пред септемвриските избори. „Кампањите штотуку започнуваат. Останувам уверен дека ќе успееме да ја спречиме AfD да обезбеди парламентарно мнозинство во која било од трите покраини – особено во Саксонија-Анхалт и Мекленбург-Западна Померанија.“ Патем, изборите се одржуваат во септември не само во тие две источногермански покраини, туку и во германската престолнина Берлин, која е и град и федерална покраина.
Прашање од Дојче Веле: Американскиот Стејт департмент започна програма за финансирање од пет милиони долари за европски организации – програма наменета за поддршка на групи кои може да се блиски до AfD. Што мисли Мерц за тоа?
„Секогаш велев дека ние, од наша страна, не се мешаме во американските избори. Ние секогаш се придржувавме до тој принцип. Од друга страна, не сакам американските институции да се мешаат во германските избори. И можеби уште нешто: нелегално е да се финансираат политички партии во Германија од странство.“
И покрај сите проблеми, Мерц се обидува да зрачи со доверба, иако многу луѓе се загрижени за распаѓачката инфраструктура, зголемената поларизација на општеството и – во поново време – забавувањето на економијата. Што се однесува до економијата, самиот Мерц признава дека има значителен простор за надополнување.
Економски, земјата не е таму каде што би сакал да ја види, забележува канцеларот: „Постигнавме многу, но тоа е далеку од доволно“. Клучното прашање е како да се врати конкурентноста на германската економија, вели тој. И само во тој момент Мерц го споменува непредвидливиот американски претседател Доналд Трамп – иако дури и тогаш не го кажува своето име. Според Мерц, американската администрација ја „оштетила“ германската економија со својата царинска политика.
Исто така, како одговор на прашање од ДВ, Мерц го разработува својот контроверзен предлог да ѝ понуди на Украина – која во моментов е под притисок – перспектива за приклучување кон Европската унија без право на глас како прв чекор. Канцеларот вели дека на Украинците мора искрено да им се каже дека патот кон ЕУ е потежок отколку што првично се сметаше, но дека тој е за тоа сега да се преземат мали, но стабилни чекори.
„Во моментов, во основа ги имаме петте земји од Западен Балкан, Молдавија и Украина како потенцијални нови членки на Европската Унија – ова се земјите што чекаат ЕУ да ги преземе следните чекори.“ Унијата не примила нови членови веќе 13 години, и покрај бројните ветувања за тоа. Ако ЕУ сака да го задржи својот кредибилитет, вели канцеларот, тогаш сега се потребни мали, но искрени чекори: „Ако го изгубиме тој кредибилитет, ги губиме и тие земји.“
Во еден момент, Фридрих Мерц изразува и одредена самокритика: за време на изборната кампања пред година и пол, тој вети дека ќе стави крај на задолжувањето – само за наскоро потоа да започне огромен пакет финансиран од долгови за надградба на Бундесверот, климатски акции и инвестирање во инфраструктура. Тоа сега, како што рече, претставува „значаен притисок и врз мојот личен кредибилитет“.
Тоа беше еден од ретките моменти во кои Фридрих Мерц се соочи со сопствената политика. Но, коалицијата на христијанските демократи и социјалдемократите, додаде тој, ќе продолжи да владее мирно и решително.
