Зошто руските воздушни одбрани одеднаш се ранливи. Москва е уште полесна цел за беспилотните летала поради високата урбана густина. Колку е погуста градбата – особено со високи згради – толку е полесно беспилотните летала да се сокријат од радарот, објаснува експерти
АЛЕНА ЖАБИНА
Се смета дека украинските беспилотни летала успешно ја надминуваат руската воздушна одбрана, која до неодамна се сметаше за речиси непробојна. Кои се слабостите на руската воздушна одбрана и како Украина ги искористува?
Украинските беспилотни летала очигледно се сè поуспешни во надминувањето на руската воздушна одбрана за да ја нападнат критичната инфраструктура. Откако украинските беспилотни летала нападнаа цели во Москва на 18 јуни – најголемиот напад од почетокот на целосната инвазија на Русија во Украина – се разгоре дебата за празнините во руската одбранбена мрежа.
Голема рафинерија за нафта во Москва, која снабдува 40% од горивото во регионот, беше нападната, што предизвика нејзино затворање неколку дена. Тоа, исто така, доведе до евакуација на луѓе од најголемиот аеродром во Русија. На социјалните медиуми се објавени видеа на кои се гледа како воздушната одбрана не успева да ги запре украинските беспилотни летала.
„Овој впечаток се создава главно кај оние кои не се специјалисти, бидејќи гледаат како ракетата лета покрај дронот без да го погоди“, изјави за ДВ Руслан Левиев, руски дисидент, воен аналитичар и основач на истражната група „Тим за разузнавање на конфликти“.
КРЕМЉОВСКИТЕ БЛОГЕРИ СЕ ПЕСИМИСТИ Рускиот новинар кој живее во егзил, Иван Филипов, ги следи про-Кремљските блогери и ја забележа нивната растечка загриженост дека Украина открила празнина во одбраната на Русија: „Тие не сакаат војната да престане, тие очекуваат поефикасна војна. Но, во исто време, тие разбираат дека радикална реформа на Министерството за одбрана и рускиот воено-индустриски комплекс е невозможна. Затоа нивните текстови се претежно песимистички“, вели Филипов.
Анатолиј Храпчински, украински експерт за авијација и поранешен офицер во воздухопловните сили, го припишува пробивот во воздушната одбрана на Москва на 18 јуни на комбинација од два фактори: систематско влошување на одбранбената архитектура на Русија и технолошкиот развој на ударните способности на Украина.
Левиев не се согласува баш со првото и потсетува дека руската одбрана всушност соборила над 90% од беспилотните летала над Москва. Но, малкуте што успеале да ја пробијат предизвикале значителна штета. Експертот верува дека проблемот е во бројот на беспилотни летала: како што нападите со беспилотни летала стануваат се помасовни, ова бара повеќе опрема отколку што може да обезбеди која било индустрија. Ова е предизвик и за Русија и за Украина.
СЛАБОСТИ НА РУСИЈА Руските системи, вклучувајќи го и Панцир-С1, беа развиени за да се спротивстават на класичните напади од големи размери со крстосувачки ракети, објасни Храпчински за ДВ. Тие се калибрирани за метални цели кои силно ги рефлектираат радарските бранови – сепак, модерните беспилотни летала често се направени од композитни материјали како што се пластика или иверка. Ова значи дека овие системи се практично „слепи“ за мали беспилотни летала. Самата скала на Русија, исто така, претставува предизвик: изградбата на непробоен „воздушен ѕид“ или „купола“ над толку огромна територија е
невозможно, истакнува Левиев.
А Москва е уште полесна цел за беспилотните летала поради високата урбана густина. Колку е погуста градбата – особено со високи згради – толку е полесно беспилотните летала да се сокријат од радарот, објаснува експертот. Украина го користи ова. Храпчински вели дека дроновите на Киев, кои имаат долг дострел, значително ја подобриле својата способност да планираат сложени патеки на летот и да избегнуваат потенцијални зони на пресретнување. Во исто време, Русија пренасочи дел од своите системи за воздушна одбрана кон деловите од што ги окупира Украина..
Експертите велат дека најдобрите системи за воздушна одбрана се повеќеслојни – со различни пресретнувачи способни да работат на различни височини и да погодуваат различни видови објекти што се движат со различна брзина, вклучувајќи ракети и беспилотни летала. Сепак, прегрупирањето на руските сили доведе до распаѓање на некогаш повеќеслојниот систем за воздушна одбрана, кој сега повеќе личи на мозаик, забележа Храпчински.
Американскиот медиум Си-Би-Ес, исто така, се повикуваше на украински извори, според кои Русија е на работ да ги исцрпи своите залихи од пресретнувачки ракети за системите за одбрана земја-воздух С-300. Се верува дека санкциите против Русија го попречиле снабдувањето со резервни делови.
Храпчински го поврзува недостигот со фактот дека Русија ги пренаменува своите С-300 за напади врз Украина: „Русија падна во стапицата на истата математика на војната што некогаш се обиде да ја примени против Украина“ – односно, со масовни напади со комплекси С-300 за преоптоварување на украинската воздушна одбрана. Сепак, со тоа, Русија ги исцрпи сопствените резерви од пресретнувачки ракети, објаснува набљудувачот.
КРЕМЉ СЕ ОБИДУВА ДА ЈА ОГРАНИЧИ ШТЕТАТА По нападот на 18 јуни врз Москва, руските претставници изгледаа повеќе загрижени за тоа колку добро е документиран нападот отколку за самиот напад. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, рече дека воздушната одбрана на Русија дејствувала соодветно и ги повика луѓето да се фокусираат на руските напади врз Украина. „Сликите се импресивни – тие ги покажуваат резултатите од нападите на нашите вооружени сили. Овие напади ќе продолжат“, рече Песков.
Пристапот на Кремљ е да го намали значењето на нападот. Како што рече Левиев, од воена перспектива, нападите со беспилотни летала од 18 јуни не променија речиси ништо. Тој верува дека ваквите напади функционираат повеќе како „политички удари“ и начин за влијание врз јавното мислење, особено во пресрет на изборите за Државната дума во септември.
